ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

Ο σακχαρώδης διαβήτης (ΣΔ) σχετίζεται με αυξημένη συχνότητα λοιμώξεων του ουροποιητικού κάτι που φαίνεται να οφείλεται αφενός, σε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που αφορούν τους λοιμογόνους μικροοργανισμούς (βακτηρίδια, μύκητες κ.α.) και αφετέρου, σε παράγοντες που σχετίζονται με αυτούς τους ίδιους τους οργανισμούς των πασχόντων από ΣΔ.

Πολλοί συγγραφείς, υποστηρίζουν ότι όλες οι ουρολοιμώξεις που αφορούν ασθενείς με ΣΔ πρέπει να θεωρούνται επιπλεγμένες εξ αρχής, υπάρχει όμως και η άποψη ότι μόνο οι εμμένουσες, οι υποτροπιάζουσες, όταν συνυπάρχει απόφραξη καθώς και η παρουσία νεφρικής ανεπάρκειας, ενέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών.

Οι ουρολοιμώξεις στους διαβητικούς συνήθως παρουσιάζουν την ίδια κλινική εικόνα και πορεία όπως και στους μη διαβητικούς, σε ορισμένες όμως περιπτώσεις, οι οποίες είναι μεν σπάνιες αλλά εμφανίζουν μεγάλη θνητότητα, χαρακτηρίζονται από μεγάλη βαρύτητα λαμβάνουν ιδιαίτερους χαρακτήρες και απαιτούν ειδική αντιμετώπιση.

Στις ειδικές αυτές επιπλεγμένες λοιμώξεις του ουροποιητικού περιλαμβάνονται :

α) Η εμφυσηματώδης πυελονεφρίτιδα, η οποία στο 90 % αφορά διαβητικούς με θνησιμότητα που ξεπερνά το 40% , αποτελεί νεκρωτική φλεγμονή που χαρακτηρίζεται από την παρουσία αέρα εντός του νεφρού ή και περινεφρικά, με συχνότερο λοιμογόνο αίτιο το κολοβακτηρίδιο (50%). Η επιβεβαίωση της διάγνωσης γίνεται με τη βοήθεια CT και η θεραπευτική της αντιμετώπιση απαιτεί συνήθως συνδυασμό χορήγησης αντιβιοτικών και χειρουργικής παρέμβασης (σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται νεφρεκτομή).

β) Η εμφυσηματώδης κυστίτιδα, χαρακτηρίζεται από συχνουρία, δυσουρία, αιματουρία, πνευματουρία και στη κυστεοσκόπηση οι υποβλεννογόνιες φυσαλίδες είναι χαρακτηριστικές, όπως είναι και η ύπαρξη αέρα στην ουροδόχο κύστη στην απλή ακτινογραφία. Η θεραπευτική της αντιμετώπιση συνίσταται στη χορήγηση αντιβιοτικών, σε αντίθεση με την εμφυσηματώδη προστατίτιδα η οποία είναι μεν πολύ σπάνια αλλά απαιτεί εκτός από αντιβίωση και χειρουργική παρέμβαση (συνηθέστερα παροχέτευση).

γ) Το περινεφρικό απόστημα, όπου το 30% αφορά διαβητικούς , η κλινική του εικόνα είναι παρόμοια με αυτή της πυελονεφρίτιδας, με ύπουλη εισβολή και προοδευτική επιδείνωση. Επειδή όμως πρόκειται για σοβαρή επιπλοκή, με θνησιμότητα που φτάνει στους διαβητικούς στο 23%, θα πρέπει σε άτομα με πυελονεφρίτιδα όπου τα συμπτώματα παρά τη θεραπευτική αγωγή εξακολουθούν να υφίστανται πέραν των 5 ημερών, να τίθεται σοβαρά η διαφορική διάγνωση του περινεφρικού αποστήματος, η θεραπεία του οποίου εκτός από την κατάλληλη αντιβίωση απαιτεί συνήθως και χειρουργική παρέμβαση (συνήθως παροχέτευση).

ε) Ιδιαίτερα σοβαρή επιπλοκή αποτελεί η οξεία νεκρωτική θηλίτιδα (οξεία θηλαία νέκρωση), κι αυτό γιατί η κλινική της εικόνα που χαρακτηρίζεται από ρίγος, πυρετό, αιματουρία και κωλικό, μπορεί να συνοδεύεται και από οξεία νεφρική ανεπάρκεια (15%). Χαρακτηρίζεται από νέκρωση και απόπτωση των θηλών, η οποία φαίνεται να οφείλεται στο συνδυασμό λοίμωξης και τοπικής ισχαιμίας. Η ακτινολογική απεικόνιση είναι χαρακτηριστική, ειδικά στην ανιούσα πυελογραφία. Η θεραπεία συνίσταται στη χορήγηση των κατάλληλων αντιβιοτικών. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε περίπτωση πρόκλησης απόφραξης από τις νεκρωμένες θηλές.

Εξυπακούεται ότι σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, θα πρέπει παράλληλα με την ειδική θεραπευτική αγωγή, να γίνεται ρύθμιση και του ΣΔ με ινσουλίνη, η χορήγηση της οποίας φαίνεται ότι ενισχύει με ειδικούς μηχανισμούς την αμυντική ανταπόκριση του οργανισμού στη λοίμωξη, βελτιώνοντας σημαντικά την πρόγνωση.

Ένα πολυσυζητημένο θέμα αποτελεί η ασυμπτωματική βακτηριουρία, όχι μόνο λόγω της προδιάθεσης που εμφανίζουν οι διαβητικές γυναίκες (όχι όμως και οι άντρες), αλλά κυρίως γιατί θέτουν το δίλλημα για το αν θα πρέπει να χορηγούνται αντιβιοτικά ή όχι, κι αυτό γιατί δεν υπάρχουν καλά τεκμηριωμένες μελέτες υπέρ ή κατά της χορήγησης. Εκείνο όμως που έχει σημασία, αν πρόκειται για διαβητική γυναίκα, που εμφανίζει ασυμπτωματική βακτηριουρία και οποιονδήποτε άλλο παράγοντα συνοσηρότητας, είναι ότι η μη χορήγηση θεραπείας ενέχει σημαντικό κίνδυνο εμφάνισης ανιούσας ουρολοίμωξης και σπάνιων μεν αλλά με σημαντικό ποσοστό θνησιμότητας ( 40 - 70 % ) επιπλοκών.

Τέλος είναι σημαντικό να ενημερώνονται οι διαβητικοί ασθενείς για τα σημεία και συμπτώματα που χαρακτηρίζουν μια ουρολοίμωξη, έτσι ώστε να αναγνωρίζουν με σχετική ακρίβεια την πιθανή έναρξη μιας τέτοιας κατάστασης, αφού από πολλές μελέτες προκύπτει ότι στην πλειονότητα τους οι ασθενείς εμφανίζονται να ζητούν ιατρική βοήθεια με καθυστέρηση 5 ημερών κατά μέσο όρο, όταν πρόκειται για μη επιπλεγμένες ουρολοιμώξεις.

1. Stapleton A. Urinary tract infections in patients with diabetes , Am J Med 2002;(suppl 1):80S-4S.
2. Ribera MC, Pascual R, Orozco D, et al. Incidence and risk factors associated with urinary tract in diabetic patients with and without asymptomatic bacteriuria. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2006; 25(6):389-93.
3. Rasoul Mokabberi, MD, Keyvan Ravakhah, MD. Emphysematous Urinary Tract Infections: Diagnosis, Treatment and Survival. The Am J M S 2007; 333(2):111-116.
4. Falagas ME, Alexiou VG, Giannopoulou KP, et al . Risk factors for mortality in patients with emphysematous pyelonephritis : a meta-analysis. J Urol 2007;178(3):880-5(epub 2007 Jul 16).
5. Geerlings SE, Stolk RP, Camps MJ, et al. Asymptomatic bacteriuria can be considered a diabetic complication in women with DM mellitus. Adv Exp Med Biol 2000;485-309-14

ΤΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΛΟΓΩ ΜΕΘΗΣ ΕΙΝΑΙ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΠΡΟΛΗΦΘΟΥΝ !

Το Επιστημονικό Συμβούλιο του Γενικού Νοσοκομείου Ξάνθης, αισθάνεται την ανάγκη τις γιορτινές ημέρες που έρχονται να απευθύνει προς τους συμπολίτες μας τις παρακάτω πληροφορίες, σχετικά με τα τροχαία ατυχήματα και ιδίως γι αυτά που οφείλονται σε μέθη.
Σε καθημερινή σχεδόν βάση ως γιατροί της επείγουσας ιατρικής ερχόμαστε αντιμέτωποι με θύματα τροχαίων ατυχημάτων, θέλουμε να επισημάνουμε μια ειδική παράμετρο : την οδήγηση αυτοκινήτου ή μηχανοκίνητων δικύκλων υπό την επήρεια μέθης, κυρίως από νεαρά άτομα, η οποία τείνει να λάβει επιδημικές διαστάσεις και στη περιοχή μας…
Είναι τραγικό να διαπιστώνουμε πολλές φορές σε τροχαία ατυχήματα οφειλόμενα σε μέθη να τραυματίζονται, να καθίστανται ανάπηρα ή να χάνουν τη ζωή τους αθώα θύματα κυρίως πεζοί.
Είναι εξοργιστικό πολλές φορές να εμπλέκονται σε τροχαία ατυχήματα με τραυματισμούς υπό την επήρεια μέθης τα ίδια άτομα, καθ’ υποτροπή θα λέγαμε, χωρίς να υφίστανται πολλές φορές τις συνέπειες της παραβατικής τους συμπεριφοράς μέχρι να προκαλέσουν θανατηφόρο ή βαρύ ατύχημα με θύμα τον ίδιο τον εαυτό τους ή αθώους συμπολίτες μας.
Πολλές φορές στα ελαφρά τροχαία ατυχήματα λόγω μέθης των ιδίων ή τρίτων, που προσέρχονται στο Τμήμα Επειγόντων επειδή δεν εισάγονται για νοσηλεία δεν επιλαμβάνεται η τροχαία με αποτέλεσμα να ξεφεύγουν. Είναι αυτοί που με μαθηματική ακρίβεια θα χάσουν τη ζωή τους, θα τραυματίσουν, θα καταστίσουν ανάπηρους ή θα σκοτώσουν αθώους συμπολίτες μας σε ένα επόμενο ατύχημα που θα προκαλέσουν υπό την επήρεια μέθης.
Σαν γιατροί πρωτίστως που ο ρόλος μας δεν είναι μόνο θεραπευτικός αλλά και προληπτικός αλλά και ως συνειδητοποιημένοι πολίτες απευθυνόμαστε αφενός προς όλους τους συμπολίτες μας να αισθανθούν το αίσθημα ευθύνης προς τους αθώους συμπολίτες μας και να αποφεύγουν τη χρήση αλκοόλ όταν πρόκειται να οδηγήσουν, αλλά και προς τους αρμόδιους φορείς να λάβουν επιπρόσθετα, κυρίως προληπτικά μέτρα, με αιφνιδιαστικούς και πολλαπλούς ελέγχους για μέθη οδηγώντας τους παραβάτες στη δικαιοσύνη.
Μην ξεχνάτε ότι τα τροχαία ατυχήματα υπό την επήρεια μέθης είναι εγκλήματα που μπορούν να προληφθούν σε πολύ μεγάλο ποσοστό αφού υπάρχει ιστορικό υποτροπής!
Το επόμενο θύμα ενός μεθυσμένου οδηγού μπορεί να είναι ο καθένας μας.
"ΧΑΡΟΥΜΕΝΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΘΑ ΕΧΟΥΜΕ ΑΝ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΘΥΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ"

ΑΠΟ ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΞΑΝΘΗΣ

ΤΑ ΛΑΘΗ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ...

ΠΗΓΑΙΝΟΝΤΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΣΑΜΑΡΙΝΑ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΙΤΣΑ...

ΟΤΑΝ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΙΔΙΑ ΛΑΘΗ...
Πολλές φορές είναι να αναρωτιέται κανείς γιατί επαναλαμβάνονται τα ίδια λάθη από τους πολιτικούς και κυρίως αν αντιλαμβάνονται ποια είναι τα συμφέροντα της χώρας μας ιδίως σ’ αυτή τη δύσκολη συγκυρία .
Σε προηγούμενη ανάρτηση έγραφα… προσέξτε την ημερομηνία ήταν 1 Μαρτίου του 2009, όταν η προηγούμενη κυβέρνηση μας διαβεβαίωνε ότι η οικονομία ήταν θωρακισμένη και… θέλοντας να ενισχύσει την αγορά του αυτοκινήτου εφάρμοσε το μέτρο της απόσυρσης…

ΠΟΙΟΙ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΤΕΛΟΥΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ …
Για να διαπιστώσουμε το ποιος θα ωφεληθεί τελικά από την ελάττωση του τέλους ταξινόμησης των καινούργιων αυτοκινήτων, θα πρέπει να δούμε και να αξιολογήσουμε όλες τις παραμέτρους…
Ας δούμε σήμερα ποιος έχει την δυνατότητα να αγοράσει αυτοκίνητο... αυτός που δεν έχει μία, αυτός που είναι άνεργος, αυτός του οποίου πάγωσαν ή μειώθηκαν οι αποδοχές , αυτός που δεν ξέρει αν αύριο θα εργάζεται, αυτός που δεν εμπιστεύονται και δεν του δανείζουν πλέον οι τράπεζες … αυτοί θα αγοράσουν αυτοκίνητο ; μάλλον όχι, και όλοι αυτοί όχι μόνο δεν θα αγοράσουν αλλά θα πληρώσουν και την απαλλαγή (στην ουσία θα πριμοδοτήσουν… ) του αυτοκινήτου που θα πάρει αυτός που έχει τη δυνατότητα να αγοράσει ένα ακριβό με αντίστοιχη μεγάλη απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης αυτοκίνητο …, ο έχων το ρευστό χρήμα σε τέτοιες εποχές είναι ο μόνος που βγαίνει κερδισμένος από τις ευκαιρίες που εμφανίζονται σε οικονομικές κρίσεις, οι άλλοι απλά χάνουν…
Και δεν είναι μόνο αυτό, αφού είναι γνωστό ότι δεν παράγουμε ούτε βίδα από αυτοκίνητο, θα αυξήσουμε κι άλλο τις εισαγωγές και το εξωτερικό χρέος ( οπότε να και ο κεφαλικός φόρος… ) η μόνη που θα βγει κερδισμένη κατ αναλογία θα είναι η χώρα που παράγει και εξάγει αυτοκίνητα π.χ. η Γερμανία , η Γαλλία, η Ιαπωνία κλπ , οι έμποροι και λιγότερο οι εργαζόμενοι , από τους οποίους οι περισσότεροι ήδη ή έχουν χάσει τη δουλειά τους ή παραμένουν με μισθούς πείνας και ανασφάλιστοι …
Οι έμποροι δείχνουν τη συμπόνια τους προς τους υπαλλήλους τους τονίζοντας προς κάθε κατεύθυνση ότι ανησυχούν πολύ για το ότι θα χαθούν πολλές θέσεις εργασίας… για τη πάρτη τους νοιάζονται και για τίποτε άλλο… αν ζητήσετε θεωρητικά ή έστω και για πλάκα να αγοράσετε όλα τα ανταλλακτικά για να συναρμολογήσετε ένα αυτοκίνητο θα σας κόστιζαν δέκα φορές την αξία του αυτοκινήτου… εξ άλλου τα δωρεάν σέρβις μόνο δωρεάν δεν είναι ας είναι καλά τα ανταλλακτικά…
Δηλαδή ο μόνος που θα ωφεληθεί πραγματικά θα είναι αυτός που παράγει π.χ. η κυρία Μέρκελ, η οποία βέβαια δεν θα πριμοδοτήσει τους Γερμανούς τουρίστες να επισκεφθούν την Ελλάδα για διακοπές…
Με τέτοια μέτρα τα μεγάλα κεφάλια προσπαθούν να λύσουν το πρόβλημα, δεν κατάλαβαν το αυτονόητο ( ή μάλλον κάνουν πως δεν κατάλαβαν ) το ότι για να κινηθεί η αγορά θα πρέπει το χρήμα να πάει κατευθείαν στον εργαζόμενο, στον μισθωτό, στον εργάτη, στον συνταξιούχο μόνο τότε θα κινηθούν τα γρανάζια και το ρολόι της οικονομίας θα αρχίσει να δουλεύει, αφού μόνο τότε ο εργαζόμενος θα μπορεί να αγοράσει τα απαραίτητα και από αυτά που θα του μένουν κάποια στιγμή… θα αγοράσει την ηλεκτρική συσκευή που χρειάζεται, θα μπορεί να πληρώσει το στεγαστικό δάνειο , ακόμη να ανανεώσει και το παλιό του αυτοκίνητο…
Τώρα πώς να επωφεληθεί κάποιος από το μέτρο της απόσυρσης αφού δεν υπάρχουν χρήματα και κάποιοι που έχουν δεν το κάνουν αφού δεν ξέρουν τι μπορεί να τους ξημερώσει… ακόμη κι αυτοί που έχουν τα πολλά δεν θα αγοράσουν αφού τα έστειλαν έξω μέσω των αδελφών Κυπριακών εταιρειών και τραπεζών… για να τα έχουν για μια δύσκολη στιγμή στα γεράματά τους…
Η άποψη μου σ’ αυτή την οικονομική κατάσταση που βρισκόμαστε είναι ότι θα έπρεπε να ενισχυθεί η πώληση των μεταχειρισμένων και κυρίως των ΚΑΤΑΣΧΕΜΕΝΩΝ αυτοκινήτων, (όλων των τύπων) με σημαντική μείωση ή και κατάργηση των τελών αλλά με εφ άπαξ φόρο μεταβίβασης ανάλογα με την εργοστασιακή τιμή, την παλαιότητα, κυβισμό και ρύπους και με ταυτόχρονο διπλασιασμό των τελών για τα άνω των 25.000 ευρώ καινούργιων αυτοκινήτων…
Το αποτέλεσμα θα ήταν να πωληθούν τα καλά μεταχειρισμένα που υπάρχουν άφθονα στις μάντρες και κυρίως τα κατασχεμένα και κυρίως θα είχαμε αντίστοιχη μείωση του εξωτερικού χρέους … και για τα γερμανικά αυτοκίνητα βέβαια …
Αν ήθελε κάποιος να είναι δίκαιος με τα τέλη ταξινόμησης, αυτά θα έπρεπε να είναι ενσωματωμένα στα καύσιμα, αφού η ποσότητα που καταναλώνει το κάθε αυτοκίνητο σχετίζεται με τον κυβισμό και τα χιλιόμετρα που διανύονται …
Συν ένα πράσινο τέλος ανάλογα με τους ρύπους …
Και μην βγούνε οι επαγγελματίες να διαμαρτυρηθούν για αύξηση του κόστους μεταφοράς και τα περί ανταγωνιστικότητας αφού… θα εκπίπτουν ως έξοδο τα αντίστοιχα ποσά από τα καύσιμα αρκεί να παίρνουν αποδείξει ς…
Έτσι ο συνταξιούχος και αυτός που δεν κινεί το αυτοκίνητό του για το παραμικρό επειδή δεν έχει δεν θα πληρώνει το ίδιο μ’ αυτόν που το χρησιμοποιεί ακόμη και για κατούρημα…

ΤΟ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ STRESS

ΤΟ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ STRESS

Ήταν αρχές του 1950 τότε που ο Dr. Denham Harman έγραψε το µοναδικό και πρωτοποριακό του άρθρο το οποίο αναφερόταν στην ύπαρξη των ελευθέρων ριζών και στη σχέση τους µε χρόνια νοσήµατα στον άνθρωπο. Έκτοτε και µέχρι σήµερα η έρευνα και οι µελέτες που αφορούν το σχηµατισµό των ελευθέρων ριζών, από βιολογικής και ιατρικής άποψης, έχει πάρει θα έλεγε κανείς εκρηκτικές διαστάσεις, ιδίως, τα τελευταία χρόνια. Έχουν πραγµατοποιηθεί µέχρι σήµερα πολλές ανακαλύψεις στον τοµέα της έρευνας που αφορά τα φαινόµενο της οξείδωσης και έχουν δηµιουργηθεί οι απαραίτητες γέφυρες µεταξύ της βασικής επιστήµης, της µοριακής βιολογίας και της καθηµερινής κλινικής ιατρικής πράξης.
Καθηµερινά, από όλα σχεδόν τα µέσα του έντυπου και ηλεκτρονικού τύπου, παρουσιάζονται θέµατα σχετικά µε τον κίνδυνο πρόκλησης βλαβών στον ανθρώπινο οργανισµό από την βλαπτική επίδραση των αποκαλούµενων «ελευθέρων ριζών» και δίνονται συχνά αντίστοιχες οδηγίες, κυρίως διατροφικές, για την αποφυγή και την αντιµετώπιση του.
Η ζωή είναι συνυφασµένη µε τη κατανάλωση και τη παραγωγή ενέργειας, έτσι στα διάφορα στάδια εξέλιξης των οργανισµών αναπτύχθηκαν και εξελίχθηκαν διάφορα συστήµατα παραγωγής, µετατροπής, και γενικά εκµετάλλευσης της ενέργειας, τόσο σε κυτταρικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο οργανισµών. Είναι γνωστό ότι ενώ για τους αναερόβιους οργανισµούς το οξυγόνο είναι ισχυρός τοξικός παράγοντας και η παρουσία του συνήθως προκαλεί το θάνατό τους, για τους αερόβιους οργανισµούς είναι απόλυτα απαραίτητο για τον αερόβιο ονοµαζόµενο µεταβολισµό τους.
Κατά τον αερόβιο µεταβολισµό όµως και υπό ορισµένες συνθήκες, σχηµατίζονται διάφορα προϊόντα, όπως διάφοροι τύποι υπεροξειδίων ή οι αποκαλούµενες «δραστικές ή ενεργοποιηµένες µορφές του οξυγόνου», τα οποία στη συνέχεια προκαλούν αλυσιδωτές αντιδράσεις µε άλλες ουσίες, τελικό αποτέλεσµα να σχηµατίζονται τοξικοί µεταβολίτες. Τα µεταβολικά αυτά προϊόντα που χαρακτηρίζονται από σύντοµο χρόνο ηµίσειας ζωής, είναι ασταθείς ενώσεις και αντιδρούν τοπικά στα σηµεία σχηµατισµού τους, ονοµάζονται ελεύθερες ρίζες οξυγόνου.
Τα προϊόντα αυτά στη συνέχεια αντιδρούν µε άλλες ενώσεις και έτσι είναι δυνατόν να προκαλέσουν βλάβες στις λιποειδικές µεµβράνες των κυττάρων, στα διάφορα ενζυµικά συστήµατα, στις αντλίες ιόντων κ.λ.π. και γενικά είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε κυτταρικές λειτουργικές διαταραχές και βλάβες µε σηµαντικές συνέπειες στις οποίες θα αναφερθούµε παρακάτω.
Από τα προηγούµενα αντιλαµβάνεται κανείς ότι η ζωή του κυττάρου θα όταν πολύ σύντοµη, όµως ο σοφία της φύσης και η εξελικτική πορεία της ζωής οδήγησαν στην ανάπτυξη κυτταρικών µηχανισµών και συστηµάτων εξουδετέρωσης ή καλύτερα αντιρρόπησης του φαινοµένου της οξείδωσης, στους αερόβιους οργανισµούς. Το σύνολο όλου αυτού του συστήµατος αυτοπροστασίας αποτελεί το αποκαλούµενο «αντιοξειδωτικο σύστηµα προστασίας από την τοξική δράση του οξυγόνου», το οποίο µας θυµίζει κάτι αντίστοιχο µε το σύστηµα και τους µηχανισµούς ρύθµισης της οξεοβασικής ισορροπίας.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ «ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ STRESS»
Τα τελευταία χρόνια έχει δοθεί µεγάλη σηµασία στο φαινόµενο της οξείδωσης και στο ρόλο που κατέχει σε διάφορες καταστάσεις το αποκαλούµενο «οξειδωτικό stress», το οποίο χαρακτηρίζεται ως ρήξη της ισορροπίας µεταξύ της οξείδωσης και των αντιοξειδωτικών µηχανισµών και συστηµάτων υπέρ της πρώτης, µε επακόλουθο τον αλλοίωση κυτταρικών µακροµοριακών ενώσεων οι οποίες µε το σειρά τους προκαλούν αλλοιώσεις δοµικές και λειτουργικές άλλων συστηµάτων όπως του DΝΑ, διάφορων πρωτεϊνών και ενζυµικών συστηµάτων, των λιπιδίων κ.λπ. µε τελικό αποτέλεσµα πολλές φορές τις µη αναστρέψιµες
βλάβες κυτταρικών οργανυλίων, µεταλλάξεις, εκφύλιση, πρόωρη γήρανση, κυτταρικές βλάβες, καρκινογένεση, ακόµη και κυτταρικό θάνατο.
Με δύο λόγια το οξειδωτικό Stress είναι µία χηµική και µεταβολική διαταραχή που οδηγεί σε υπερπαραγωγή οξειδωτικών προϊόντων µε όλα τα συνεπακόλουθα αυτής που είναι δυνατό να συµβεί σε κάποιο οργανισµό. Η διαταραχή αυτή µπορεί να είναι, είτε το αποτέλεσµα αυξηµένης παραγωγής κυτταρικών οξειδωτικών παραγόντων, συνήθως µορφές ενεργοποιηµένου οξυγόνου όπως υπεροξειδικές ρίζες, ρίζες υδροξυλίου, υπεροξείδιο του υδρογόνου και υποχλωριώδους οξέος κ.ά., είτε το αποτέλεσµα ελάττωσης από διάφορα αίτια των αντιοξειδωτικών παραγόντων, όπως ο βιταµίνη Ε, η γλουταθειόνη, το ασκορβικό οξύ, η υπεροξειδάση της γλουταθειόνης, οι καταλάσες, το σελήνιο κ.λ.π., ή τέλος είναι δυνατόν να οφείλεται και σε µικτές καταστάσεις.

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ & ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟΥ STRESS
Βασικό για την επιβίωση ενός οργανισµού είναι η ικανότητα και η δυνατότητα που έχει ώστε να προσαρµόζεται στις διάφορες µεταβολές, µέχρις ενός ορίου βέβαια, που συµβαίνουν στο περιβάλλον που ζει. Για τον παραπάνω λόγο κάθε οργανισµός διαθέτει µηχανισµούς, χαρακτηριστικούς για κάθε είδος οργανισµού, µε τους οποίους προσαρµόζεται σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον, πάντοτε όµως µέσα σε ορισµένα πλαίσια και δυνατότητες.
Όλα αυτά, όµως, αποσκοπούν µε τη σειρά τους στη διατήρηση σταθερού περιβάλλοντος στο οποίο ζει το κάθε κύτταρο, πράγµα που επιτυγχάνεται µε τον ανάπτυξη επιµέρους συστηµάτων διατήρησης σταθερότητας του εσωτερικού, αλλά και του εξωτερικού περιβάλλοντος στο οποίο ζουν τα κύτταρα, µε την κατανάλωση ενέργειας. Στο εσωτερικό του κυττάρου είναι γνωστό ότι επιτελούνται µε την κατανάλωση οξυγόνου οι λεγόµενες καύσεις των διαφόρων ουσιών, αφού προηγουµένως βέβαια υποστούν κατάλληλη επεξεργασία, που περιέχονται στις τροφές και οι οποίες εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια για τις διάφορες κυτταρικές λειτουργίες.
Σε κυτταρικό επίπεδα, έχουµε τη φυσιολογική λειτουργία της αποκαλούµενης αναπνευστικής αλυσίδας, όπου το µοριακό οξυγόνο αφού προσλάβει τέσσερα ηλεκτρόνια προκαλεί την οξείδωση άλλων βιολογικών ουσιών µε ταυτόχρονη παραγωγή µικρών ποσοτήτων δραστικά χηµικών προϊόντων που συµµετέχουν µε τη σειρά τους σε διάφορες άλλες σηµαντικές µεταβολικές διεργασίες όπως είναι ο µεταβολισµός των λιπιδίων, η κυτταρική αναπνοή, η παραγωγή διάφορων επονοµαζόµενων µεσαζουσών ουσιών της ανοσολογικής απάντησης, η φαγοκυττάρωση καθώς και πλήθος άλλων ουσιών των οποίων η βιολογική σηµασία ευρίσκεται υπό έρευνα.
Σε διάφορες συνθήκες όµως, που είναι δυνατόν να διαµορφωθούν από εσωτερικά αίτια αλλά και εξωτερικούς παράγοντες όπως είναι ο υποξυγοναιµία, η δηλητηρίαση από οξυγόνο, η ιονίζουσα ακτινοβολία, µέρος του φάσµατος του φωτός, η διατροφή, τοξικοί ατµοσφαιρικοί παράγοντες κ.λ.π. έχουµε αυξηµένη παραγωγή ελευθέρων ριζών µε κυτταροτοξική επίδραση. Επίσης µία παθολογικό αύξηση των ελευθέρων ριζών στα κύτταρα και τους ιστούς του ανθρώπινου οργανισµού και γενικά των ζώντων οργανισµών, είναι δυνατόν να προέλθει από τη παθολογική ελάττωση της φυσικής δυνατότητας του οργανισµού να ρυθµίζει και να εξουδετερώνει τις διάφορες ενδογενείς ρίζες, που σχηµατίζονται, όπως είναι οι καταστάσεις αυξηµένης παραγωγής υπεροξειδίων, αδρανοποίησης ή έλλειψης αντιοξειδωτικών ουσιών, διαταραχή του µεταβολισµού του αραχιδονικού οξέος και πολλές άλλες, που είναι ήδη γνωστές και άλλες που ενδεχοµένως θα ανακαλυφθούν στο µέλλον.
Εποµένως είναι αναπόφευκτος ο σχηµατισµός των επονοµαζόµενων ελευθέρων ριζών, για τις οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν γραφεί πολλές µελέτες, στη µεταβολική αλυσίδα του κυττάρου και σε διάφορες οξειδωαναγωγικές διεργασίες.
Η βασική κοινή οδός, στα διάφορα βιολογικό συστήµατα, είναι ο δυνατότητα που έχουν οι διάφορες ελεύθερες ρίζες, όταν και όπου σχηµατίζονται, να αφαιρούν και να δεσµεύουν υδρογόνο από παρακείµενες ουσίες

Ο ΤΟΞΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ
Η σύνδεση ενός ηλεκτρονίου µε το οξυγόνο το ενεργοποιεί και δηµιουργεί δραστικές µορφές, που είναι τοξικές και έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν αλυσιδωτές αντιδράσεις οξείδωσης. Έτσι το ανιόν του υπεροξειδίου (Ο2) και το υδροξύλιο (ΟΗ-) είναι ελεύθερες ρίζες σε αντίθεση µε το Η2Ο2 και το αποκαλούµενο Singlet 1 H2O που δηµιουργείται από τµήµα του φάσµατος της φωτεινής ακτινοβολίας, κατά το φαινόµενο τηας φωτόλυσης, µε την παρουσία «φωτοκαταλυτών» στα φαγοκύτταρα και κατά το σχηµατισµό των προσταγλανδινών, όπου ενώ δεν είναι ρίζες χαρακτηρίζονται από οξειδωτική δράση. Η εµφάνιση της τοξικότητας των «ενεργοποιηµένων» αυτών µορφών του οξυγόνου, επιτυγχάνεται µε την παρουσία ιόντων µετάλλων, όπως ο Cu και ο Fe, τα οποία ενεργούν ως καταλύτες κατά την γνωστή αντίδραση Fenton. Η παραγόµενη δε µ’ αυτό τον τρόπο ρίζα του υδροξυλίου είναι τόσο δραστική ώστε οι αντιοξειδωτικοί µηχανισµοί, οι αποκαλούµενοι αδρανοποιητές δεν προλαβαίνουν στην ουσία να δράσουν.
Σηµαντική είναι επίσης η αντίδραση ριζών οξυγόνου µε τη ρίζα µονοξειδίου του αζώτου, που παράγεται στο ενδοθήλιο και έχει αγγειοδιασταλτική δράση στη ρύθµιση του τόνου των αγγείων, εξουδετέρωση της οποίας είναι δυνατόν να προκαλέσει σηµαντικές διαταραχές ιδίως από το καρδιαγγειακό σύστηµα µε ελάττωσα της αγγειοδιαστολης µε δυσλειτουργία των εγκεφαλικών κυττάρων καθώς και βλάβες σε διάφορα ενζυµικά συστήµατα και κυτταρικές λειτουργίες.
Στο λιπίδια η ελεύθερη ρίζα σχηµατίζεται όταν αφαιρείται παρουσία µετάλλων, (όπως ο τρισθενής σίδηρος που µετατρέπεται σε δισθενή και άλλων µετάλλων µε παρόµοιες ιδιότητες όπως ο Cu και το Cr), ένα υδρογόνο από ένα ακόρεστο λιπίδιο, το οποίο στη συνέχεια αντιδρά µε οξυγόνο µε παραγωγή υπεροξειδίου και µε τη σειρά του αποσπά ένα υδρογόνο από άλλο λιπίδιο µε σχηµατισµό νέας ρίζας. Έχουµε δηλαδή µία αλυσιδωτή αντίδραση η οποία σταµατά, όταν στη διαδικασία παρέµβει κάποιος αντιοξειδωτικός µηχανισµός ή παράγοντας, όπως η βιταµίνη Ε, όπου η ίδια µετατρέπεται σε ρίζα και στη συνέχεια µε την βοήθεια ενζύµων και της βιταµίνης (ασκορβικό οξύ) έχουµε επανασχηµατισµό, δηλαδή αναγέννηση της βιταµίνης Ε.
Ο σχηµατισµός των ελευθέρων αυτών ριζών των λιπιδίων συµβαίνει ακόµα και σε πολύπλοκες ενώσεις των λιπιδίων όπως λιποπρωτεΐνες, φωσφολιπίδια, LDL χοληστερόλη κ.λ.π., µε αποτέλεσµα να έχουµε διαταραχές δοµικές και λειτουργικές, ανάλογα βέβαια µε τα βαρύτατα του οξειδωτικού stress, που οδηγούν σε βλάβες των κυττάρων πολλές φορές µη αναστρέψιµες µε αποτέλεσµα τον κυτταρικό θάνατο. Οι δραστικές µορφές του οξυγόνου και οι ελεύθερες ρίζες είναι δυνατόν να προκαλέσουν και οξειδωτικές βλάβες στο DΝΑ προκαλώντας οξείδωση των βάσεων του, όµως το DNA δεν παραµένει απροστάτευτο υπάρχουν και εδώ συστήµατα τα αποκαλούµενα «διορθωτικά ένζυµα του DΝΑ» που επιδιορθώνουν τις βλάβες. Αντιλαµβάνεται κανείς πόσο σοβαρό είναι το θέµα αφού οι βλάβες στο DNA είναι δυνατόν να προκαλέσουν µεταλλάξεις γονιδίων µε βλαπτικά αποτελέσµατα όπως η εµφάνιση νέων νοσηµάτων ακόµα και ογκογέννεση.

ΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΠΗΓΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΡΙΖΩΝ ΟΞΥΓΟΝΟΥ
Τα µέρη και οι πλέον γνωστές πηγές παραγωγής των προϊόντων οξείδωσης είναι το κυτταρόπλασµα, τα µιτοχόνδρια κατά τα διαδικασία αντιδράσεων εξουδετέρωσης των τοξινών από κυττόχρωµα Ρ—450,το ενδοπλασµατικό δίκτυο, οι κυτταρικές µεµβράνες, τα υπεροξυσωµάτια, τα λευκά αιµοσφαίρια κ.λ.π. Εξωγενείς πηγές είναι δυνατόν να αποτελέσουν ορισµένες ακτινοβολίες, διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες, διάφορα βακτήρια, µύκητες και λοιµώξεις από ιούς.

ΑΜΥΝΤΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΣΤΟ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ STRESS
Το κύτταρο κατά τα διάφορα στάδια της εξέλιξης του, για να προφυλαχθεί από τις οξειδωτικές βλάβες ανέπτυξε αµυντικούς µηχανισµούς αντιµετώπισης της οξείδωσης. Αυτό το πέτυχε κυρίως µε την ανάπτυξη των καλούµενων αντιοξειδωτικών ενζυµικών συστηµάτων. Τα σπουδαιότερα εκ των οποίων είναι τα συστήµατα της γλουταθειόνης και η υπεροξειδάση της γλουταθειόνης, η καταλάση και δεσµουτάση που διασπούν το υπεροξείδιο
του υδρογόνου, διάφορες αναγωγάσες και οι µέταλλοπρωτεΐνες, οι οποίες δεσµεύουν τα µέταλλα όπως ο σίδηρος και ο χαλκός, τα οποία σε ελεύθερη µορφή δρουν όπως αναφέραµε καταλυτικά στο φαινόµενο της οξείδωσης.
Υπάρχει το πολύ σηµαντικό σύστηµα των βιταµινών C (το γνωστό ασκορβικό οξύ) και Ε (τοκοφερόλη), οπότε αντιλαµβάνεται κανείς το σηµαντικότατο ρόλο που διαδραµατίζει η ανεπάρκεια των παραπάνω βιταµινών για τον ανθρώπινο οργανισµό, πράγµα βέβαια που σχετίζεται µε καταστάσεις ανεπαρκούς πρόσληψης, κατανάλωσης και ιδίως µε τις διατροφικές µας συνήθειες.
Σηµαντικό ρόλο φαίνεται να διαδραµατίζει το ιχνοστοιχείο σελήνιο το οποίο έχει αντιοξειδωτική δράση µε το ρυθµιστικό του ρόλο στη λειτουργία των υπεροξειδασών της γλουταθειόνης. Το ιχνοστοιχείο σελήνιο συµµετέχει στο αντιοξειδωτικό σύστηµα του ανθρώπινου οργανισµού, αποτελεί συστατικό της υπεροξειδάσης του γλουταθείου και διαδραµατίζει σηµαντικό ρόλο στον έλεγχο των αντιδράσεων του οξυγόνου και έχει καταλυτική δράση στη διάσπαση του υπεροξειδίου του υδρογόνου (Η202). Επιδηµιολογικές µελέτες µάλιστα αναφέρουν ότι άτοµα µε χαμηλά επίπεδα σεληνίου στο αίµα διέτρεχαν πολύ µεγαλύτερο κίνδυνο εµφάνισης καρκίνου σε διάφορα όργανα και γενικά αυξηµένη θνησιµότητα λόγω καρκίνου. Πολλές και σηµαντικές εξωκυττάριες ουσίες δρουν ως αντιοξειδωτικοί παράγοντες ή όπως τους ονοµάζουµε ως εκκαθαριστές των ελευθέρων ριζών. Οι κυριότερες από αυτές κυκλοφορούν στο πλάσµα και είναι η τρανσφερίνη, η σερουλοπλασµίνη, το ουρικό οξύ, η λευκωµατίνη, η γλυκόζη, οι απτοσφαιρίνες κ.ά.
Ασφαλή συµπεράσµατα για το ρόλο διαφόρων ουσιών µε αντιοξειδωτικές ιδιότητες είναι δύσκολα να εξαχθούν, επειδή αφ’ ενός οι αντιοξειδωτικοί παράγοντες που µετέχουν στο σύστηµα άµυνας κατά της οξείδωσης είναι πολλοί και καθηµερινά ανακαλύπτονται νέοι και αφ’ ετέρου είναι πολύ δύσκολο κανείς να µελετήσει τα δράση ενός εκάστου µεµονωµένα, όταν η λειτουργία ενός αντιοξειδωτικού παράγοντα αλληλοεπηρεάζεται και εξαρτάται από τη ταυτόχρονη παρουσία και άλλων αντιοξειδωτικών παραγόντων, έτσι π.χ. η έλλειψη σεληνίου, όσον αφορά την αντιοξειδωτική δράση, είναι δυνατόν να αντισταθµιστεί από την βιταµίνη Ε.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ STRESS
Οι οξειδωτικές βλάβες προκαλούν από µόνες τους stress στον ανθρώπινο οργανισµό και επιδρούν βλαπτικά στις διάφορες λειτουργίες του, φαίνεται ακόµα ότι συµµετέχουν στους µηχανισµούς της γήρανσης και στα παρακάτω νοσήµατα και παθολογικές καταστάσεις, όπως η νόσος του Alzheimer και του Parkinson, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η ρευµατοειδής αρθρίτιδα, ο σακχαρώδης διαβήτης, διάφορα αυτοανοσοποιητικά νοσήµατα, ο καρκίνος, τα καρδιαγγειακή νοσήµατα, οι βλάβες από ισχαιµία και επαναιµάτωση, η νόσος του Reynaud, η απόφραξη των καρωτίδων, η γένεση καταρράκτη, η υπερφόρτωση σιδήρου, η µυϊκή δυστροφία και διάφορες εκφυλιστικές καταστάσεις που αφορούν το δέρµα, τα αγγεία και πολλά άλλα όργανα.
Καθηµερινά σχεδόν παρουσιάζονται εργασίες και ανακοινώσεις που συνδέουν διάφορες παθολογικές καταστάσεις και νοσήµατα µε το οξειδωτικό stress. Ακόµα έχουν δηµιουργηθεί ινστιτούτα και κλινικές, ιδίως στις ΗΠΑ, όπου προσφέρουν υπηρεσίες και τρόπους αντιµετώπισης του οξειδωτικού stress το οποίο συνδέουν βασικά µε τις διατροφικές συνήθειες, το φαινόµενο της γήρανσης και µε πολλές άλλες εκφυλιστικές καταστάσεις και νοσήµατα που προαναφέρθηκαν.

ΤΟ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ STRESS ΣΤΗΝ ΟΥΡΑΙΜΙΑ & ΣΤΗΝ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ
Έχει ήδη επιβεβαιωθεί και γίνει αποδεχτό από πολλές µελέτες, ότι στην ουραιµία παρατηρείται διαταραχή που αφορά την ισορροπία µεταξύ των «αντιοξειδωτικών συστηµάτων» και της παραγωγής «οξειδωτικών παραγόντων» υπέρ του δεύτερου σκέλους, που καταλήγει στη δηµιουργία του αποκαλούµενου οξειδωτικού stress της ουραιµίας.
Οι µηχανισµοί που ενέχονται στο οξειδωτικό stress στην ουραιµία από ότι φαίνεται είναι πολλοί και διαφορετικοί. Στον όλο µηχανισµό σηµαντικό ρόλο φαίνεται ότι διαδραµατίζουν ανοσολογικοί µηχανισµοί που ενεργοποιούνται κατά τα φάση επαφής του αίµατος µε τις
επιφάνειες των υλικών που χρησιµοποιούνται στην εξωσωµατική κυκλοφορία, κατά τη φάση της αιµοκάθαρσης.
Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι γνωστό ότι σχετίζεται άµεσα µε πολλούς ανοσολογικούς µηχανισµούς και χρόνιες φλεγµονώδεις καταστάσεις, οι οποίες εµφανίζονται από τα πρώτα στάδια της νεφρικής βλάβης, εξελίσσονται ταυτόχρονα ή προηγούνται και συνεχίζουν όχι µόνο να υφίστανται σε διαφορετικό βαθµό και ένταση αλλά και να προστίθενται νέοι µηχανισµοί ενεργοποίησης φλεγµονωδών εξεργασιών στο στάδιο της αιµοκάθαρσης. Ένας από τους βασικούς µηχανισµούς που συµπεριλαµβάνονται στους µηχανισµούς χρόνιας βλάβης και συµµετέχει στην εξέλιξη της νεφρικής βλάβης και της ουραιµίας, είναι η σηµαντική διαταραχή της ισορροπίας παραγωγής και εξουδετέρωσης των, προ της έναρξης της φλεγµονής, κυτταροκινών και των µηχανισµών αναστολής και εξουδετέρωσης αυτών.
Έχει προταθεί ότι στους ουραιµικούς ασθενείς η αυξηµένη παραγωγή των οξειδωτικών ουσιών από τα φαγοκύτταρα, σε συνδυασµό µε την µειωµένη ικανότητα αντιοξειδωτικών µηχανισµών εξουδετέρωσης, οδηγούν σε κατάσταση χρόνιου οξειδωτικού stress το οποίο µε τη σειρά του ενισχύει την όλη φλεγµονώδη εξεργασία και τις επιπλοκές της.
Σε αντίθεση µε τα λιπίδια, η επίδραση των παραγόντων οξείδωσης στις πρωτεΐνες δεν έχει µελετηθεί επαρκώς. Πρόσφατες µελέτες µας δείχνουν ότι τα αµινοξέα, τα πεπτίδια αλλά και οι πρωτεΐνες είναι δυνατόν να υποστούν την βλαπτική επίδραση διαφόρων ελεύθερων ριζών και οξειδωτικών παραγόντων. Οι οξειδωτικές βλάβες που είναι δυνατόν να υποστούν οι πρωτεΐνες οδηγούν σε σηµαντικές µεταβολές, που µεταβάλλουν τις λειτουργικές τους ιδιότητες, απώλειας πολλών εξ αυτών της ενζυµατικής των δράσης. Ένα παράδειγµα από την βιβλιογραφία είναι ότι η β2—µικροσφαιρίνη, για την οποία γίνεται µεγάλος λόγος τις τελευταίες δεκαετίες, όταν εκτεθεί σε κοινό περιβάλλον µε ρίζες υδροξυλίου καθιζάνει µε σχηµατισµό τυροσίνης, παθοφυσιολογικός µηχανισµός σηµαντικός, αν λάβει κανείς υπ’ όψιν του την αµυλωείδωση που παρατηρείται στους αιµοκαθαιρόµενους ασθενείς.
Στους υπό αιµοκάθαρση ασθενείς, έχει επιβεβαιωθεί µε πολλές µελέτες ο παραπάνω µηχανισµός, που αφορά την αντίδραση των πολυµορφοπύρηνων κυττάρων του αίµατος κατά την επαφή µε τις κατά το δυνατόν βιοσυµβατές µεµβράνες, που χρησιµοποιούµε σήµερα, η οποία προκαλεί παραγωγή πολλών οξειδωτικών παραγόντων όπως τα ανιόντα υπεροξειδίων, τα υπεροξείδια του υδρογόνου, οι ρίζες υδροξυλίου και υποχλωριώδους οξέος. Οι παράγοντες αυτοί συµβάλουν στην επιδείνωση του οξειδωτικού stress το οποίο ενισχύεται και από την ελάττωση του ασκορβικού οξέος, του συστήµατος της γλουταθειόνης, της υπεροξείδοδεσµουτάσης και άλλων αντιοξειδωτικών ουσιών σε ασθενείς υπό αιµοκάθαρση.
Η ύπαρξη της χρόνιας φλεγµονώδους κατάστασης στη χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, ιδίως στα φάση της αιµοκάθαρσης, έχει ευρέως γίνει παραδεκτή. Αποδίδεται κυρίως στην ενεργοποίηση των κυκλοφορούντων ουδετερόφιλων και µονοκυττάρων κατά την διαδροµή του αίµατος στις γραµµές και στο φίλτρο, κατά την διάρκεια της αιµοκάθαρσης, καθώς και µε την ενεργοποίηση παραγόντων του συµπληρώµατος, επακόλουθο είτε λόγω της επαφής τους µε τις διάφορες «βιοσυµβατές» αποκαλούµενες µεµβράνες, είτε από την επίδραση τοξινών στους εν λόγω παράγοντες.
Αποτέλεσµα των παραπάνω διεργασιών είναι η µαζική παραγωγή ενεργών µορφών οξυγόνου και χλωριωµένων οξειδωτικών παραγόντων από την ενεργοποίηση των ουδετερόφιλων, αύξαση των κυτταροκινών, ΙL—1β καθώς και του ΤΝF-a, από τα ενεργοποιηµένα µονοκύτταρα. Πρόσφατες µελέτες προτείνουν ότι τόσο το οξειδωτικό stress που οφείλεται στην υπερπαραγωγή οξειδωτικών ουσιών, όσο και από την υπερπαραγωγή κυτταροκινών, αυξάνει ακόµα περισσότερο από τα δράση τους στα αντιοξειδωτικά συστήµατα και στις κυτταροκίνες. Φαίνεται τελικά ότι συµβάλλουν σηµαντικά στην αρθροπάθεια από αµυλοείδωση εκ β2—µικροσφαιρίνης και κυρίως στην προϊούσα αθηρωµάτωση, η οποία και αποτελεί την βασική αιτία νοσηρότητας και θνητότητας των ασθενών υπό χρόνια αιµοκάθαρση. Συµπερασµατικά η βλάβη των πρωτεϊνών από την επίδραση του οξειδωτικού stress φαίνεται να κατέχει σηµαντικό ρόλο στην όλη παθοφυσιολογία της καλούµενης ανοσολογικής διαταραχής της ουραιµίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποδίδεται στην επίδραση των αποκαλούµενων «ουραιµικών τοξινών» στα λειτουργικότητα των ουδετεροφίλων και των µονοκυττάρων καθώς και στο ρόλο των τελικών προϊόντων γλυκοζυλίωσης, που παράγονται στους εν λόγω ασθενείς, χωρίς να
είναι διαβητικοί, στην εναπόθεση της β2—µικροσφαιρίνης και στην αποδόµηση των ιστών. Σηµαντικό επίσης είναι να έχουµε πάντα υπ’ όψιν τις, κατ’ αντιστοιχία µε του οξυγόνου, δραστικές µορφές του αζώτου, που φαίνεται να διαδραµατίζουν σηµαντικό ρόλο σε διεργασίες του αγγειακού, νευρικού και ανοσολογικού συστήµατος.
Εποµένως η επίπτωση της αιµοκόθαρσης στα δηµιουργία ή και επιδείνωση προϋπάρχοντος οξειδωτικού stress θεωρείται δεδοµένη. Εκείνο που προέχει είναι η αντιµετώπιση του, που θεωρείται µάλλον δύσκολη, επειδη υπεισέρχονται πολλοί µηχανισµοί. Η κατασκευή πλέον και η χρήση συµβατών υλικών, ώστε να αποφεύγεται η ανοσοδιέγερση, η αποκατάσταση των αντιοξειδωτικών παραγόντων που καταναλίσκονται στα φάση του οξειδωτικού stress, αποµακρύνονται κατά τα διάρκεια της αιµοκάθαρσης, θα συµβάλλουν στα µείωση του οξειδωτικού stress.

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟΥ STRESS
Τα τελευταία χρόνια δηµιουργήθηκε µεγάλο ενδιαφέρον σχετικά µε τη βλαπτική επίδραση των ελευθέρων ριζών στην υγεία του ανθρώπου, µε σηµαντικό επακόλουθο την προσπάθεια ανάπτυξης µεθόδων µέτρησης και αξιολόγησης των εν λόγω ριζών και του συνολικά αποκαλούµενου οξειδωτικού stress στους ζώντες οργανισµούς.
Επειδή ο ακριβός ποσοτικός προσδιορισµός του οξειδωτικού stress δηλαδή το «οξειδωτικό προφίλ» ενός ατόµου, είναι πολύ δύσκολη και χρονοβόρα διεργασία η προσπάθεια επικεντρώνεται στον ποσοτικό προσδιορισµό βασικού προϊόντος ή οµάδας αντιπροσωπευτικών προϊόντων οξείδωσης, που ονοµάζονται δείκτες µέτρησης του οξειδωτικού stress.
Έχουν αναπτυχθεί διάφορες µέθοδοι θα έλεγε κανείς «ποσοτικού προσδιορισµού», δηλαδή µέτρησης του οξειδωτικού stress και συνεχώς προτείνονται νέες τεχνικές και µέθοδοι, οι περισσότερες από τις οποίες όµως είναι πολύπλοκες, απαιτούν χρόνο, είναι δαπανηρές και ευρίσκονται ακόµη στο στάδιο της αξιολόγησης. Πρόσφατα έχουν αναπτυχθεί απλές και ταχείες µέθοδοι προσδιορισµού του αποκαλούµενου «οξειδωτικού προφίλ». Στη µονάδα µας χρησιµοποιούµε τη µέθοδο d-ROMS test µία απλή, αξιόπιστη και ταχεία χρωµατοµετρικη µέθοδο, ο οποία βασίζεται στον ανάγωγη των υδροπεροξειδίων µε ταυτόχρονο σχηµατισµό έγχρωµης κατιονικής ρίζας της οποίας η µέτρηση γίνεται φωτοµετρικά.

Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟΥ STRESS
Το οξειδωτικό stress, πρέπει να έχουµε υπ’ όψιν ότι είναι δυνατόν να εµφανισθεί παροδικά σε φυσιολογικά άτοµα σε καταστάσεις που συνδέονται µε υπερπροσφορά ενέργειας σε σχέση µε τις απαιτήσεις εκείνης της στιγµής. Στα δραστήρια άτοµα έχει βρεθεί ότι υφίστανται µεγαλύτερη επιβάρυνση από ότι τα µη δραστήρια από τους παράγοντες του οξειδωτικού stress µέσα στα φυσιολογικά όµως πλαίσια (πλήρης αντιρρόπηση).
Πάντοτε θα πρέπει να έχουµε υπ’ όψιν ότι το οξειδωτικό stress αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου και σ’ αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να αξιολογείται, λαµβάνοντας υπ’ όψιν και άλλους παράγοντες ή παθολογικές καταστάσεις, που είναι δυνατόν να συνυπάρχουν. Έτσι, όπως σε πολλές παθολογικές καταστάσεις, η έγκαιρη αξιολόγηση της βαρύτητας του οξειδωτικού stress µας δίνει τη δυνατότητα να προβούµε στις σωστές κινήσεις για τον αντιµετώπιση του.

ΓΕΝΙΚΑ
• Αποφυγή έκθεσης σε υπερβολική ακτινοβολία και παραµονής σε µολυσµένο περιβάλλον.
• Αντιµετώπιση διαφόρων παθολογικών καταστάσεων και χρόνιων νοσηµάτων όπως καλή ρύθµιση του σακχαρώδους διαβήτη, της αρτηριακής υπέρτασης, των τριγλυκεριδίων, αποφυγή υπερβολικού stress

• Αποφυγή του καπνίσµατος και προσοχή στη χρήση των αντισυλληπτικών, µόνο µε συµβουλή του γυναικολόγου, κι αυτό επειδή έχει βρεθεί ότι προκαλούν σηµαντική επιβάρυνση του οργανισµού, συµβάλλοντας στη δηµιουργία ή επιβαρύνοντας άλλης αιτιολογίας οξειδωτικό stress.

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
Η βιταµίνη Ε µε κυριότερη µορφή τη τοκοφερόλη, ο οποία είναι και η δραστικότερη βιολογικά, αποτελεί βασικό ρυθµιστή των οξειδοαναγωγικών διεργασιών στους ιστούς, συµµετέχει στο µεταβολισµό των λιπών και ασκεί προστατευτική δράση στις κυτταρικές µεµβράνες παρεµποδίζοντας την οξείδωση των λιπιδίων αυτών. Τροφές πλούσιες σε βιταµίνη Ε, κυρίως άλφα τοκοφερόλη, είναι τα έλαια από συκώτι ψαριών, οι ηλιόσποροι, οι σπόροι και το έλαιο σόγιας, ο αραβόσιτος και το αραβοσιτέλαιο, το βαµβακέλαιο, οι ξηροί καρποί, τα φύτρα από πλήρεις σπόρους κ.ά.
Η βιταµίνη C ή το γνωστό ασκορβικό οξύ είναι απαραίτητο για τον ανθρώπινο οργανισµό η δράση του οφείλεται κατά κύριο λόγο στον ισχυρή αναγωγική ιδιότητα που έχει, χωρίς όµως, ακόµη να έχει διερευνηθεί πλήρως η βιολογική του δράση. Είναι ισχυρός αντιοξειδωτικός παράγοντας του µεταβολισµού των λιπιδίων, των βιταµινών και ασκεί κι αυτό προστατευτική δράση κατά της οξείδωσης της κυτταρικής µεµβράνης. Συµµετέχει και σε πολλές άλλες λειτουργίες, όπως η σύνθεση κορτικοστεροειδών, καρνιτίνης, ευνοεί την απορρόφηση του σιδήρου από το έντερο κ.λ.π. Τροφές που είναι πλούσιες σε βιταµίνη C είναι τα εσπεριδοειδή, τα λαχανικά όπως το µπρόκολο κα το λάχανο, τα σπαράγγια, οι τοµάτες, οι πατάτες, οι πράσινες πιπεριές κ.λπ. Θα πρέπει, όµως, πάντοτε να έχουµε υπ’ όψιν µας ότι οι βιταµίνες χάνουν πολλές από τις ιδιότητες τους ή και καταστρέφονται, όταν οι τροφές που τις περιέχουν υφίστανται επεξεργασία (κονσερβοποίηση) και ιδίως θέρµανση.
Το ιχνοστοιχείο σελήνιο συµµετέχει στο αντιοξειδωτικό σύστηµα του ανθρώπινου οργανισµού, αποτελεί συστατικό της υπεροξειδάσης του γλουταθείου, διαδραµατίζει σηµαντικό ρόλο στον έλεγχο των αντιδράσεων του οξυγόνου και έχει καταλυτική δράση στη διάσπαση του υπεροξειδίου του υδρογόνου (Η202). Μελέτες σε πειραµατόζωα, αναφέρουν ότι το σελήνιο παρείχε προστασία από καρκινογόνες ουσίες και ιούς. Το σελήνιο είναι επίσης γνωστό ότι, δεσµεύοντας διάφορα τοξικά µέταλλα όπως π.χ. ο υδράργυρος και το κάδµιο, προφυλάσσει από τον τοξικότητα τους.
Σελήνιο περιέχεται σε επαρκείς ποσότητες στο κρέας και σε άλλα ζωικά προϊόντα, ενώ στα λαχανικά η περιεκτικότητα τους στο εν λόγω ιχνοστοιχείο εξαρτάται από τη περιεκτικότητα του στο έδαφος.
Η αποκαλούµενη «Μεσογειακή δίαιτα» και το κόκκινο κρασί, που περιέχει αντιοξειδωτικούς παράγοντες, από επιδηµιολογικές µελέτες που έγιναν κυρίως στη Κρήτη, φαίνεται ότι προσφέρουν σηµαντική «αντιοξειδωτική προστασία». Τα φαινολικά παράγωγα και κυρίως οι κατεχίνες και η κερκετίνη, που περιέχονται στα κόκκινα κρασιά, έχουν έντονη αντιοξειδωτική δράση δεσµεύουν τις ελεύθερες ρίζες του οξυγόνου εµποδίζοντας την οξείδωση της LDL χοληστερόλης και την αθηρωµάτωση. Πολλές επιδηµιολογικές µελέτες δείχνουν ότι µία µέτρια κατανάλωση κόκκινου κρασιού προστατεύει και µειώνει ουσιαστικά τον κίνδυνο καρκίνου και στεφανιαίας νόσου.

Μέρος από δημοσίευση μου, με θέμα «το Οξειδωτικό Stress » στο περιοδικό Dialysis Living.

Η βιβλιογραφία μπορεί να σταλεί με e-mail στον ενδιαφερόμενο από μένα, εφόσον ζητηθεί.

ΤΑ ΑΡΧΕΓΟΝΑ ΚΥΤΤΑΡΑ, ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΣΤΗ ΝΕΦΡΙΚΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ

Είναι αποδεκτό πλέον σε παγκόσμιο επίπεδο ότι η αύξηση των νέων ασθενών τελικού σταδίου χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας κυμαίνεται γύρω στο 11,5 % κάθε χρόνο όμως το χειρότερο είναι ότι εμφανίζει σταθερότητα ή ακόμη και αυξητικές τάσεις σε ορισμένες περιοχές , με ότι αυτό μπορεί να σημαίνει τόσο σε θεραπευτικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο για κάθε χώρα.
Λαμβάνοντας υπόψη επίσης ότι η νοσηρότητα και η θνησιμότητα των ασθενών που είναι ενταγμένοι σε αιμοκάθαρση παραμένουν ακόμη σε υψηλά επίπεδα και παρόλο που η πρόγνωση , με την εφαρμογή νέων μεθόδων και τεχνικών όπως και με την χρήση νέων φαρμάκων, έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, φαίνεται ότι μόνο η μεταμόσχευση νεφρού προσφέρει το καλύτερο αποτέλεσμα από κάθε άποψη…
Όμως επειδή η προσφορά νεφρικών μοσχευμάτων παραμένει μικρή και ικανοποιεί περίπου το 25% των αναγκών, όπως προκύπτει από τα στατιστικά στοιχεία των ΗΠΑ αλλά και από ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη που έχουν ένα πολύ καλό και οργανωμένο σύστημα μεταμοσχεύσεων, η ανεύρεση και ανάπτυξη μεθόδων που θα μπορούσαν να δώσουν λύσεις στο πρόβλημα της έλλειψης νεφρικών μοσχευμάτων και όχι μόνο, αποτελεί την ελπίδα που έρχεται από το μέλλον…
Ένα άλλο πρόβλημα που σχετίζεται επίσης με αυξημένη νοσηρότητα και θνητότητα, όπου παρά την εφαρμογή των εξελιγμένων μεθόδων κάθαρσης τα τελευταία 40 χρόνια, η θνητότητα σε πολλές μελέτες κυμαίνεται στο 50% και φτάνει στο 90 % όταν συνυπάρχει με λοίμωξη και πολυοργανική ανεπάρκεια , είναι η οξεία νεφρική ανεπάρκεια (ΟΝΑ) που χαρακτηρίζεται από καταστροφή των κυττάρων των νεφρικών σωληναρίων.
Είναι σημαντικό να έχουμε υπόψη το ότι η νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου δεν χαρακτηρίζεται μόνο από διαταραχή της ρύθμισης του όγκου των υγρών του σώματος , της απομάκρυνσης των τοξικών ουσιών και των ουσιών χαμηλού μοριακού βάρους καταστάσεις που αντιμετωπίζονται με μεγάλη επιτυχία με την εφαρμογή της αιμοκάθαρσης, αλλά και από διαταραχές που αφορούν μηχανισμούς επανάκτησης ουσιών, σύνθεσης ουσιών όπως η γλουταθειόνη, ενζύμων εξουδετέρωσης ελευθέρων ριζών, γλυκονεογένεσης , αμμωνιογένεσης, καταβολισμό πεπτιδίων και ορμονών, αυξητικών παραγόντων και πολλών άλλων ουσιών…
Ακόμη λαμβάνοντας υπόψη ότι στους νεφρούς διενεργείται παραγωγή και ρύθμιση πολλών κυττοκινών που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη φλεγμονή και ανοσορύθμιση, αντιλαμβάνεται κανείς με τα σημερινά δεδομένα ότι η υποκατάσταση της νεφρικής λειτουργίας με τις διάφορες μεθόδους αιμοκάθαρσης υπολείπεται κατά πολύ της φυσιολογικής λειτουργίας των νεφρών...
Οι ανεπαρκείς μέχρι τώρα τρόποι και θεραπευτικές μέθοδοι αντιμετώπισης της νεφρικής ανεπάρκειας τελικού σταδίου και η ανεπαρκής προσφορά πτωματικών νεφρικών μοσχευμάτων μας κατευθύνουν συνεχώς στην εύρεση και βελτίωση των μεθόδων που σχετίζονται με την αντιμετώπιση της νεφρικής ανεπάρκειας τελικού σταδίου.
Η νεοαναπτυσσόμενη θεραπευτική μέθοδος, της κυτταρικής θεραπείας όπως ονομάζεται σήμερα, για την αντιμετώπιση της μερικής ή πλήρους λειτουργικής ανεπάρκειας των διαφόρων οργάνων του ανθρώπινου οργανισμού , έχει δημιουργήσει ήδη ένα πλέγμα που βασίζεται σε νέες εφαρμογές της βιοτεχνολογίας, της γενετικής, και κυρίως στις έρευνες και εφαρμογές πάνω στα βλαστοκύτταρα και γενικά στα πολυδύναμα κύτταρα, έχει ανοίξει πλέον νέους και πολλά υποσχόμενους ορίζοντες σ αυτό τον τομέα.

ΤΟ ΑΡΧΕΓΟΝΟ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΟ ΚΥΤΤΑΡΟ

Τα κλασσικά βλαστοκύτταρα προέρχονται από την εσωτερική κυτταρική μάζα της βλαστοκύστης, η οποία σχηματίζεται κατά την 4-5 ημέρα μετά τη γονιμοποίηση του ωαρίου, και αποτελούν τα πρώτα «αρχέγονα πολυδύναμα κύτταρα» από τα οποία θα προκύψουν στη συνέχεια οι ιστοί και τα όργανα ενός πλήρους οργανισμού.
Τα αρχέγονα κύτταρα (stem cells), τα οποία τα διακρίνουμε σε εμβρυωνικά και σε σωματικά αρχέγονα κύτταρα, χαρακτηρίζονται από τη δυνατότητα που έχουν κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη να μεταμορφώνονται σε διαφορετικές σειρές κυττάρων (πολυδύναμα), με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και λειτουργικές δυνατότητες, από τις οποίες στη συνέχεια σχηματίζονται οι ιστοί και τα διάφορα όργανα.
Τα αρχέγονα αυτά πολυδύναμα κύτταρα έχουν τη δυνατότητα διαιρούμενα να σχηματίσουν είτε όμοια με τα μητρικά κύτταρα είτε να μεταμορφωθούν (διαφοροποιηθούν) σε διαφόρους κυτταρικούς τύπους όπως μυϊκά κύτταρα, ερυθρά αιμοσφαίρια, νευρικά κύτταρα κ.α. Τα κύτταρα αυτά συνήθως δεν έχουν ιδιαίτερα μορφολογικά ή λειτουργικά χαρακτηριστικά και κάθε φορά που διαιρούνται προκύπτουν απολύτως όμοια κύτταρα, όμως κάποια από αυτά διαιρούμενα στη συνέχεια αρχίζουν να αποκτούν ιδιαίτερα μορφολογικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά με αποτέλεσμα να σχηματίζονται κύτταρα εξειδικευμένα (διαφοροποίηση).
Παρόμοια κύτταρα που αποκαλούνται αρχέγονα κύτταρα ενηλίκων (Adult stem cells ), υπάρχουν διάσπαρτα στους διάφορους ιστούς σε όλες τις φάσεις της ζωής που χρησιμεύουν στο σχηματισμό νέων κυττάρων (διαφοροποιημένων ) σε αντικατάσταση αυτών που καταστρέφονται ή πεθαίνουν φυσιολογικά, με κλασσικό παράδειγμα τα κύτταρα του αιμοποιητικού ιστού. Τα κύτταρα αυτά συνήθως διαφέρουν από τα εμβρυωνικά βλαστοκύτταρα στο ότι έχουν λιγότερες δυνατότητες να διαφοροποιηθούν σε πολλά είδη κυττάρων (ολιγοδύναμα και μονοδύναμα ).
Επίσης τα κύτταρα αυτά, που υπάρχουν σε διαφόρους ιστούς καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής , λειτουργούν και ως εσωτερικό σύστημα επισκευής σε περιπτώσεις που έχουμε είτε φυσιολογική καταστροφή (εντερικό επιθήλιο) είτε καταστροφή από άλλους παράγοντες (π.χ. σωληναριακή νέκρωση νεφρών) των κυττάρων διαφόρων οργάνων.
Το φαινόμενο της διαφοροποίησης είναι το αποτέλεσμα της επίδρασης εσωτερικών σημάτων που προέρχονται από τα γονίδια (κωδικοποιημένες οδηγίες που προσδίδουν τα μορφολογικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά κάθε κυττάρου) αλλά και από την επίδραση εξωτερικών παραγόντων που προέρχονται από το μικροπεριβάλλον (χημειοκίνες, κυττοκίνες κ.α.).
Αντιλαμβάνεται κανείς ότι, η δυνατότητα που έχουν τα αρχέγονα αυτά κύτταρα πολλαπλασιαζόμενα να μετατρέπονται κάτω από ειδικές συνθήκες σε εξειδικευμένα κύτταρα εφόσον θα υπάρχει η δυνατότητα να πραγματοποιείται με ελεγχόμενο και κατευθυνόμενο τρόπο, θα ανοίξουν νέοι δρόμοι στην αντιμετώπιση διαφόρων καταστάσεων που κυρίως χαρακτηρίζονται από λειτουργική ανεπάρκεια ζωτικών οργάνων, η οποία πολλές φορές είναι ασύμβατη με τη ζωή.
Μία τέτοια περίπτωση είναι η νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου η οποία ως γνωστό σήμερα αντιμετωπίζεται με την αιμοκάθαρση, την περιτοναϊκή κάθαρση, μέθοδοι που δεν υποκαθιστούν πλήρως τη νεφρική λειτουργία παρά ένα μέρος αυτής, και τη μεταμόσχευση η οποία αποτελεί την καλύτερη μέθοδο υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας αφού τοποθετείται ένας φυσιολογικός νεφρός.
Βασική προϋπόθεση για την κυτταρική θεραπεία αποτελεί τόσο η ανάπτυξη μεθόδων κυτταρικών καλλιεργειών όσο και ειδικών μεθόδων «κατευθυνόμενης διαφοροποίησης» ώστε να έχουμε τη δυνατότητα δημιουργίας ιστών και κυττάρων με εξειδικευμένα μορφολογικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά ενός φυσιολογικού οργάνου.
Ήδη σήμερα εφαρμόζεται σε πειραματικά στάδια η κυτταρική θεραπεία κατά την οποία η έγχυση βλαστοκυττάρων σε όργανα που ανεπαρκούν είχε ως αποτέλεσμα στη θέση των κατεστραμμένων κυττάρων να δημιουργηθούν νέα υγιή και εντελώς όμοια μορφολογικά και λειτουργικά κύτταρα και αγγεία με τελικό αποτέλεσμα την επάνοδο της λειτουργικής ικανότητας του κατεστραμμένου οργάνου.
Κλωνοποίηση ονομάζουμε τη δημιουργία με ειδικές τεχνικές όμοιων γενετικά προϊόντων και την διακρίνουμε στην θεραπευτική που στοχεύει στη παραγωγή χρήσιμων πρωτεϊνών, ιστών και οργάνων, τα οποία είναι δυνατόν να μεταμοσχευθούν σε ανθρώπους που πάσχουν από ανεπάρκεια οργάνων, από χρόνια νοσήματα που οδηγούν στο θάνατο όπως και από κακοήθη νοσήματα και τέλος στην αναπαραγωγική, που έχει σκοπό τη δημιουργία ακριβών αντιγράφων ενός οργανισμού.
Όσον αφορά τις παθήσεις των νεφρών οι τομείς στους οποίους η εφαρμογή των πολυδύναμων κυττάρων και της κλωνοποίησης μπορούν να συμβάλλουν στην αντιμετώπισή των είναι οι παρακάτω:

1. H ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΚΛΩΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΝΕΦΡΟΥ

Με πολύ απλά λόγια η δημιουργία ενός κλωνοποιημένου οργάνου και στη δική μας περίπτωση ενός νεφρού , ο οποίος θα είναι μεταμοσχεύσιμος δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση, προϋποθέτει την ανάπτυξη κυτταρικών καλλιεργειών βλαστοκυττάρων από κλωνοποιημένα έμβρυα, επάνω σε ειδικά υποστρώματα μεμβρανών υπό την επίδραση ειδικών ουσιών (πχ ούρων) και κυττοκινών . Τα συστήματα αυτά στη συνέχεια για να εξελιχθούν σε νεφρό θα πρέπει να εμφυτευθούν στον υποδοχέα ανάπτυξης, ο οποίος συνήθως είναι κάποιο ζώο, όπου και θα αναπτυχθεί το προς μεταμόσχευση όργανο για να τοποθετηθεί στη συνέχεια στον τελικό λήπτη.
Τα πειραματικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της παραπάνω μεθόδου με κλωνοποιημένα έμβρυα αγελάδας, είναι αρκετά ενθαρρυντικά αφού οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μετά την εμφύτευση των κλωνοποιημένων κυτταρικών σχηματισμών (με μικροκύστεις από πολυαιθυλένιο) είχαν αρχίσει να οργανώνονται σε κυτταρικές δομές, αντίστοιχες με αυτές που συναντούμε στους φυσιολογικούς νεφρούς, ενώ στις τεχνητές κύστεις σχηματίσθηκε υγρό παρόμοιο με ούρα!
Βέβαια παρά τα αισιόδοξα μηνύματα που μας έρχονται από τα παραπάνω πειράματα, αντιλαμβάνεται κανείς ότι η εφαρμογή μιας παρόμοιας μεθόδου με ανθρώπινα έμβρυα δημιουργεί τεράστια ηθικά, νομικά και τεχνικά προβλήματα, τα οποία όπως φαίνεται θα ξεπεραστούν με την κλωνοποίηση των μη εμβρυϊκής προέλευσης πολυδύναμων αρχέγονων κυττάρων και με την εμφύτευσή τους να πραγματοποιείται σε ζώα που εμφανίζουν «φιλικότερη ιστοσυμβατότητα» με τον ανθρώπινο οργανισμό όπως π.χ. είναι οι χοίροι.

2. Ο ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗΣ ΝΕΦΡΟΥ ΚΑΙ ΑΡΧΕΓΟΝΩΝ
ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

Από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στη κλασσική πτωματική ή από ζώντα δότη νεφρική μεταμόσχευση είναι η απόρριψη η οποία προς το παρόν αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά με την αντιαπορριπτική αγωγή, η οποία εκτός από τα μειονεκτήματα των παρενεργειών έχει και υψηλό κόστος.
Στο πανεπιστήμιο της Μινεσότα είναι σε εξέλιξη μελέτες σε πειραματόζωα, στα οποία η νεφρική μεταμόσχευση συνοδεύεται με ταυτόχρονη μεταμόσχευση αρχέγονων κυττάρων του αιμοποιητικού ιστού, τα οποία έχουν υποστεί κατάλληλη τροποποίηση ώστε να διασφαλίζεται, αφενός η καλύτερη «ανοσοανοχή» του νεφρικού μοσχεύματος και αφετέρου να προλαμβάνεται το φαινόμενο της αντίδρασης του μοσχεύματος εναντίον του ξενιστή .

3. Η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΙΣ ΝΕΦΡΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

Η «κυτταρική θεραπεία » σήμερα, με την ευρεία έννοια , περιλαμβάνει μεθόδους βιοτεχνολογίας και βασίζεται στην «αναγεννητική η διορθωτική ιατρική», με την ανάπτυξη μεθόδων καλλιέργειας κυττάρων και ιστών με ταυτόχρονη απόκτηση λειτουργικών ιδιοτήτων (διαφοροποίηση) ώστε να υπάρξει η δυνατότητα αντικατάστασης κατεστραμμένων τμημάτων οργάνων, με τελικό αποτέλεσμα την αποκατάσταση της φυσιολογικής λειτουργίας του κατεστραμμένου οργάνου, Όπως αντιλαμβάνεται κανείς κομβικό σημείο σε όλα αυτά διαδραματίζει η επιστημονική έρευνα πάνω στην εξέλιξη μεθόδων ανάπτυξης κυτταρικών καλλιεργειών, των αποκαλούμενων πολυδύναμων προδρομικών κυτταρικών σειρών (stem cells) μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και τα γνωστά σε όλους ομφαλοπλακουντιακά βλαστοκύτταρα…
Οι ερευνητές βασιζόμενοι στο εύρημα ότι σε μεταμοσχεύσεις νεφρού, όπου ο λήπτης ήταν άνδρας και ό δότης γυναίκα, σε κυτταρολογικές μελέτες υλικού βιοψιών που ελήφθησαν μετά από σωληναριακή βλάβη, διαπιστώθηκε ότι ανάμεσα στα σωληναριακά κύτταρα που εξετάσθηκαν βρέθηκαν και σωληναριακά κύτταρα που έφεραν το χρωματόσωμα Υ . Η εξήγηση που δίνεται είναι ότι αρχέγονα πολυδύναμα κύτταρα από τον λήπτη (που ήταν άνδρας και επομένως έφερε το χρωματόσωμα του φίλου Υ όπως και άλλους δείκτες) μετανάστευσαν στη περιοχή της βλάβης του μοσχεύματος και στη συνέχεια υπό την επίδραση του σωληναριακού μικροπεριβάλλοντος διαφοροποιήθηκαν προς νεφρικά σωληναριακά κύτταρα.
Πειραματικές μελέτες δείχνουν ότι η χορήγηση αρχέγονων πολυδύναμων κυττάρων που προέρχονται από το μυελό των οστών, από τον λιπώδη ιστό, από το δέρμα κ λ π , αφού καλλιεργηθούν σε ειδικό μικροπεριβάλλον υπό την επίδραση ειδικών χημειοκινών για να υποστούν κατάλληλη «ρύθμιση» ώστε να εξελιχθούν σε σωληναριακά κύτταρα, τα οποία στη συνέχεια όταν εγχυθούν στον νεφρό με σωληναριακές βλάβες, που μπορεί να οφείλονται είτε σε Οξεία σωληναριακή νέκρωση (ΟΝΑ) είτε σε χρόνιες σωληναριακές βλάβες, μεταναστεύουν στα ουροφόρα σωληνάρια όπου αντικαθιστούν τα κατεστραμμένα σωληναριακά κύτταρα, με τελικό αποτέλεσμα την ταχύτερη αποκατάσταση των σωληναριακών βλαβών.
Επίσης είναι γνωστή η βλάβη που υφίσταται το περιτόναιο στη περιτοναϊκή κάθαρση, αρκετές μελέτες μιλούν για αποκατάσταση των βλαβών μετά από ενδοπεριτοναϊκή χορήγηση σωματικών βλαστοκυττάρων.

4. Η ΓΟΝΙΔΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΝΕΦΡΩΝ

Είναι γνωστό ότι τα κληρονομικά νοσήματα οφείλονται σε διαταραχές του γενετικού κώδικά, που συνήθως οφείλονται σε μεταλλάξεις, δηλαδή πρόκειται για γονιδιακές διαταραχές που κωδικοποιούν και επομένως προσδιορίζουν την δομή και την παραγωγή μιας δομικής ή λειτουργικής πρωτεΐνης, ορμόνης, ένζυμου κ.α.
Επομένως η θεραπευτική αντιμετώπιση αυτών των διαταραχών θα μπορούσε να βασίζεται στη με διαφόρους μεθόδους εισαγωγή του κατάλληλου γενετικού υλικού σε αρχέγονα κύτταρα, τα οποία στη συνέχεια αφού καλλιεργηθούν υπό συγκεκριμένες συνθήκες και υποστούν την κατάλληλη τροποποίηση όταν στη συνέχεια επαναχορηγηθούν στον οργανισμό θα έχουν τη δυνατότητα να μεταναστεύσουν στο όργανο που εμφανίζει τη βλάβη για να την αποκαταστήσουν.
Ένα από τα γνωστά κληρονομικά νοσήματα ( που κυρίως κληρονομείται με το Χ-χρωματόσωμα) είναι το σύνδρομο Alport, το οποίο οφείλεται σε μεταλλάξεις των υπεύθυνων γονιδίων ( περιοχές υπεύθυνες COL4A3, COL4A4, COL4A5), με αποτέλεσμα τη διαταραχή του σχηματισμού των ινών κολλαγόνου τύπου IV της βασικής μεμβράνης του νεφρού και με κυριότερο εύρημα την υποτροπιάζουσα αιματουρία. Σε πειραματικό επίπεδο ήδη εφαρμόζονται , με ειδικά συστήματα άρδευσης του πάσχοντος οργάνου, μέθοδοι εισαγωγής γενετικού υλικού με κατάλληλους μεταφορείς (πλασμίδια, ιούς κλπ) για τη διόρθωση γονιδιακών βλαβών, παραμένουν όμως πολλά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν και προβλήματα να επιλυθούν, ώστε οι μέθοδοι αυτές να αρχίσουν να εφαρμόζονται σε ανθρώπους.
Είναι αυτονόητο ότι η γονιδιακή θεραπεία με τη χρησιμοποίηση «καταλλήλως τροποποιηθέντων» αρχέγονων κυττάρων ή βλαστοκυττάρων, όπως και με τη χρήση άλλων μεταφορέων γενετικού υλικού, θα πρέπει να τελειοποιηθεί για να αρχίσει να εφαρμόζεται πλέον στον άνθρωπο, κάτι τέτοιο θα συμβάλλει στην αντιμετώπιση και άλλων κληρονομικών νοσημάτων που προκαλούν με άμεσο (πχ νεφρογενής άποιος διαβήτης ) ή με έμμεσο τρόπο διάφορα κληρονομικά νεφρικά νοσήματα (νόσος του Fabry, κυστίνωση κ.α. ) .

5. Ο ΒΙΟΝΙΚΟΣ ΝΕΦΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ

Η αντικατάσταση των σημερινών μεμβρανών των φίλτρων που χρησιμοποιούνται σήμερα, με ειδικές μεμβράνες που φέρουν κυτταρική επικάλυψη με καλλιέργειες αρχέγονων κυττάρων που έχουν υποστεί υπό την επίδραση κατάλληλων παραγόντων (μικροπεριβάλλον, κυττοκίνες, χημειοκίνες, αυξητικοί παράγοντες κ.α.) διαφοροποίηση ώστε να αποκτήσουν λειτουργικές ιδιότητες π.χ. σωληναριακών κυττάρων, και με τη βοήθεια της νανοτεχνολογίας θα ανοίξει νέους και διαφορετικούς δρόμους στην αιμοκάθαρση από ότι γνωρίζουμε σήμερα…
Ήδη σε πειραματόζωα και σε φάση Ι/ΙΙ γίνονται κλινικές μελέτες με μικροσωληναρικές κατασκευές που φέρουν κατάλληλα τροποποιημένα βλαστοκύτταρα (διαφοροποιημένα σωματικά βλαστοκύτταρα ) τα οποία φαίνεται ότι έχουν τη δυνατότητα υποκατάστασης της σωληναριακής λειτουργίας των νεφρών σε περιπτώσεις ΟΝΑ .

6. ΤΑ ΑΡΧΕΓΟΝΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ
ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ

Η σημαντική παρατήρηση ότι μετά από αλλογενή μεταμόσχευση αρχέγονων σωματικών κυττάρων για την θεραπευτική αντιμετώπιση καρκίνων του αίματος, την γνωστή σε όλους ως μεταμόσχευση μυελού των οστών , έχουμε σημαντική αντικαρκινική δράση με ανοσολογικούς μηχανισμούς, και κυρίως λόγω ενίσχυσης του ανοσοποιητικού συστήματος, μεταξύ των οποίων σημαντικό ρόλο κατέχει η αύξηση των φυσικών κυττάρων φονέων, οδήγησε τους ερευνητές στην εφαρμογή της χορήγησης αρχέγονων κυττάρων μυελού των οστών για την αντιμετώπιση του νεφρικού καρκίνου.
Ο προχωρημένος καρκίνος του νεφρού ( νεφροκυτταρικός τύπος ) ο οποίος φαίνεται ότι είναι ευαίσθητος στην επίδραση ανοσολογικών μηχανισμών, υπό την έννοια του φαινόμενου «αντίδραση μοσχεύματος προς τον όγκο», γίνεται προσπάθεια να αντιμετωπιστεί, σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία ή χωρίς με τη μεταμόσχευση ( με πλήρη ιστοσυμβατότητα ή ακόμη και με διαφορά σε ένα αντιγόνο του συστήματος HLA, σε συνδυασμό με κυκλοσπορίνη στη δεύτερη περίπτωση ) αρχέγονων κυττάρων μυελού των οστών με ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Ήδη σε ορισμένα κέντρα των ΗΠΑ και Μ. Βρετανίας εφαρμόζεται η ανωτέρω θεραπεία ήδη σε ανθρώπους με ανθεκτικό στη χημειοθεραπεία νεφροκυτταρικό καρκίνο .Τα πρώτα αποτελέσματα της παραπάνω μεθόδου όπως και η χορήγηση ενεργοποιημένων με κυτοκίνη φυσικών κυττάρων φονέων, για την αντιμετώπιση του νεφροκυτταρικού καρκίνου, είναι ενθαρρυντικά και φαίνεται να υπόσχονται πολλά για το άμεσο μέλλον.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η χρήση των αρχέγονων κυττάρων σε πολλούς τομείς της ιατρικής φαίνεται ότι αφού παρακάμψει βέβαια τους ηθικούς περιορισμούς και τα πολύπλοκα τεχνικά προβλήματα, θα ανοίξει νέους ορίζοντες στη θεραπευτική αντιμετώπιση των νεφρικών παθήσεων αλλά και σε πάρα πολλές άλλες κληρονομικές ή επίκτητες ασθένειες, τους οποίους ο νους του ανθρώπου σήμερα ακόμη δεν μπορεί να φανταστεί.
Ήδη σήμερα και κυρίως σε πειραματικό στάδιο σε όλο τον κόσμο στον τομέα αυτό τρέχουν πολλές μελέτες, όμως φαίνεται ότι μπροστά μας έχουμε πολύ δρόμο ακόμη να διανύσουμε για να ανακαλύψουμε τα μυστικά της ζωής που κρύβουν μέσα τους τα αρχέγονα πολυδύναμα κύτταρα…

Χατζηδημητρίου Χρήστος

εισήγηση στην 21η ημερίδα της ΕΝΕΝ, 21/3/2010

Ο ΠΛΟΥΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΙ ΟΜΩΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΙ ΠΟΥ ΤΟ ΞΕΧΝΑΜΕ...

ΣΠΑΝΙΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΞΑΝΘΗ

`````````````````````````````````````````````````````````````````````````````````````

Ο ΠΛΟΥΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΗ ΣΩΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ...

Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑΣ...

Η ελληνική γλώσσα είναι μια πλούσια γλώσσα γιατί ανάμεσα στα σπουδαία στοιχεία που την χαρακτηρίζουν περιλαμβάνεται και το πολύ σημαντικό πλεονέκτημα, το να διαθέτει την κατάλληλη ξεχωριστή λέξη για να περιγράψει με ακρίβεια μια συγκεκριμένη και μοναδική έννοια, όπως επίσης και το ότι μας δίνει τη δυνατότητα να ξεχωρίζουμε με σαφήνεια παρόμοιες ή σχεδόν ταυτόσημες έννοιες με διαφορετικές λέξεις...
Δυστυχώς για διαφόρους λόγους πχ συνήθεια, ευκολία, από λάθος ή πολλές φορές από λανθασμένη ερμηνεία, ή μετάφραση από γλώσσα στην οποία χρησιμοποιείται μία λέξη με πολλές έννοιες και ερμηνείες (φτωχές γλώσσες), όπου κατά τη μετάφραση δεν αποδίδεται (στη γλώσσα που γίνεται η μετάφραση) η σωστή και η ακριβής λέξη όπως θα έπρεπε.
Αυτό δυστυχώς το συναντάμε συχνά και σε μεταφράσεις εγγράφων, από άτομα που δεν γνωρίζουν σωστή ετυμολογία και των δύο γλωσσών.
Παράδειγμα κλασσικό αποτελούν οι αυτόματοι μεταφραστές… όπως στο Google! Δοκιμάστε ένα κείμενο να το μεταφράσετε από μία γλώσσα σε μία άλλη και κάποια άλλη στιγμή να μεταφράσετε αντίστροφα με άλλη μηχανή μετάφρασης… δεν θα πάρετε το ίδιο αρχικό κείμενο!
Κλασσικό παράδειγμα αποτελεί η ταύτιση της έννοιας της ιθαγένειας με την υπηκοότητα…
Η γλώσσα μας είναι τόσο πλούσια που δεν θα έπρεπε να δεχτούμε η έννοια της ιθαγένειας να ταυτιστεί με την έννοια της υπηκοότητας και με τις έννοιες ημεδαπός ή αλλοδαπός…
Το κινηματογραφικό έργο «λάθος στη μετάφραση» περιγράφει το τι μπορεί να συμβεί σε τέτοιες καταστάσεις…
Η λέξη ιθαγένεια περιλαμβάνει και την έννοια γένος που σημαίνει … ρίζα καταγωγή … τόπο γέννησης και πολλά άλλα (με ευρεία έννοια βέβαια… ) και δεν είναι δυνατόν να αλλάξει…
Ο τόπος γέννησης δεν αλλάζει, ο τόπος κατοικίας αλλάζει… επομένως εκείνο που μπορεί να αλλάζει είναι η υπηκοότητα, με το χαρακτηριστικό κάποιος να μπορεί να έχει ταυτόχρονα δύο ή περισσότερες υπηκοότητες, οι οποίες μάλιστα πολλές φορές είναι πολύ χρήσιμες … Παράδειγμα ο κύριος Χριστοφοράκος, ο οποίος χρησιμοποιώντας τη γερμανική υπηκοότητα (είχε ταυτόχρονα και Ελληνική ) πέτυχε να δικαστεί σύμφωνα με το Γερμανικό δίκαιο που για τα ίδια αδικήματα ήταν επιεικέστερο… για τη γνωστή υπόθεση Siemens!
Επίσης οι Έλληνες τις Αμερικής έχουν αμερικανική και ενδεχομένως και ελληνική υπηκοότητα, αν σας πω όμως ότι οι έλληνες των ΗΠΑ έχουν αμερικανική Ιθαγένεια θα γελάσετε και μαζί σας θα γελάσουν και οι καουμπόηδες… μόνο για όσους έχουν γεννηθεί θα μπορούσε κάποιος να δεχτεί ότι έχουν ιθαγένεια ΗΠΑ …
Αν λοιπόν χρησιμοποιούσαμε την σωστή λέξη πιστεύω ότι τα προβλήματα ρατσισμού, ξενοφοβίας και η λανθασμένη εντύπωση-άποψη ότι με την απόδοση της ιθαγένειας χάνουμε ή παραδίνουμε, μοιραζόμαστε ή μας κλέβουν κομμάτια της ιστορίας μας ( ιδίως της αρχαίας γιατί για τα νεώτερη και πρόσφατη αφήστε το καλύτερα… ) για τα οποία ήμαστε έτοιμοι να πολεμήσουν μερικοί μέχρι θανάτου…
Ο Έλληνας δεν δέχεται γενικά να τον κοροϊδεύουν αφού η ιθαγένεια είναι κάτι που δεν μπορεί να αλλάξει αφού ο τόπος γέννησης είναι ένας και μοναδικός…
Εκείνο που θα κάνετε αν σας πω ότι άλλαξα ιθαγένεια και πήρα την κινέζικη ιθαγένεια, είναι πρώτα να γελάσετε και μετά θα σκεφτείτε … δεν ντρέπεται απαρνήθηκε το μεγαλείο του να είναι έλληνας … απαρνήθηκε την ιστορία αυτού του τόπου που τον γέννησε…
Αν σας πω όμως ότι απέκτησα και την κινέζικη υπηκοότητα … μάλλον δεν θα κάνετε κακές και απαξιωτικές σκέψεις εκτός και αν έχετε κατάστημα με κινέζικα μπιχλιμπίδια …
Κατά τη γνώμη μου θα πρέπει να διαχωριστεί ή έννοια της ιθαγένειας από την έννοια της υπηκοότητας στα επίσημα έγγραφα και τους νόμους του κράτους…
Εκείνο που θα πρέπει να δίνεται είναι η υπηκοότητα, με όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν , με άλλα λόγια διαβατήριο και ταυτότητα αυτό είναι που θέλουν οι άνθρωποι για να έχουν διασφαλισμένα τα ανθρώπινα δικαιώματα και να αισθάνονται ελεύθεροι πολίτες αυτού του τόπου…
Είναι άδικο να «αναγκάζεται» να απαρνηθεί κάποιος την ιθαγένεια του (τόπο όπου γεννήθηκε) για να μπορεί να απολαμβάνει τα ανθρώπινα δικαιώματα… πράγμα το οποίο συνήθως του αφαιρεί το δικαίωμα ή την ελπίδα να επιστρέψει στον τόπο του… η υπηκοότητα όμως είναι κάτι που δεν στερεί από κάποιον του δικαιώματος να μπορεί να επιστρέψει στον τόπο του κάποτε αν το θελήσει και οι συνθήκες του το επιτρέψουν …
Ο κάθε άνθρωπος αισθάνεται ότι αποκτά κληρονομικό δικαίωμα στην ιστορία του τόπου όπου γεννιέται (και σε πολλές περιπτώσεις στη καθημερινή μας ζωή… δυστυχώς !) και δεν αποδέχεται εύκολα υιοθετημένους…
Προκαλώ τους «γκαλοπατζίδες» (κατά τον αείμνηστο Ν. Κακαουνάκη) να κάνουν ένα γκάλοπ με το ερώτημα: Θα προτιμούσατε να δίνεται η Ελληνική ιθαγένεια ή η Ελληνική υπηκοότητα στους…
Σίγουρα οι περισσότεροι θα απαντούσαν συντριπτικά υπέρ της υπηκοότητας…

Για να βγάλετε όμως τα δικά σας συμπεράσματα και να διαμορφώσετε δική σας γνώμη μπορείτε να ρίξετε μια ματιά στα παρακάτω και μετά ψηφίζετε…

(στοιχεία από : ΟΗΕ, Ε.Ε., Π.Ο.Α.Δ.)
Η έννοια της ιθαγένειας στη θεωρητική έκφραση διαχωρίζεται από εκείνη της υπηκοότητας στο ότι η μεν πρώτη σχετίζεται με την έννοια έθνος και η δεύτερη με την έννοια κράτος, έτσι ένας έλληνας πχ που έχει γεννηθεί σε ένα ξένο κράτος ανεξάρτητα από το ισχύον δίκαιο της χώρας αυτής δεν παύει να είναι έλληνας.
Μπορεί να αποκτήσει την υπηκοότητα του κράτους που διαμένει ωστόσο όμως η ρίζα του δηλαδή η ιθαγένειά του παραμένει ελληνική.
Το ίδιο συμβαίνει για όλους τους λαούς της γης .
Η ιθαγένεια επομένως δεν αλλάζει και δεν μεταβάλλεται, ενώ αντίθετα η υπηκοότητα υπόκειται σε μια διαδικασία απόκτησης ή απώλειας η οποία ρυθμίζεται από τη νομοθεσία κάθε κράτους.
Υπάρχει η περίπτωση κάποιος να έχει πολλαπλή υπηκοότητα ( πχ γερμανική και ελληνική) στη περίπτωση αυτή εφαρμόζεται και ισχύει η νομοθεσία του κράτους στο οποίο κατοικεί δεν είναι όμως δυνατόν να έχει κάποιος ταυτόχρονα πολλαπλή ιθαγένεια.
Ένας δηλαδή που γεννήθηκε Έλληνας οποιαδήποτε υπηκοότητα κι αν αποκτήσει θα είναι Έλληνας σε όλη του τη ζωή, επομένως η ιθαγένεια είναι ιδιότητα που συνδέει το άτομο με την καταγωγή, τη ρίζα, το έθνος.
Αντίθετα η υπηκοότητα είναι ιδιότητα που δίνει στο άτομο τη δυνατότητα να είναι πολίτης ενός κράτους και να έχει συγκεκριμένα δικαιώματα και υποχρεώσεις που καθορίζονται από τη νομοθεσία του κράτους αυτού.
Στα περισσότερα κράτη η έννοια της ιθαγένειας για λόγους πρακτικούς ταυτίζεται με την έννοια της υπηκοότητας, στον κώδικα ελληνική ιθαγένειας ο όρος ιθαγένεια επικράτησε ως ταυτόσημος με τον όρο υπηκοότητα.
Στη θέση της λέξης ιθαγενής πολλές φορές χρησιμοποιούμε την λέξη ημεδαπός που δηλώνει τον πολίτη που έχει γεννηθεί στη χώρα όπου κατοικεί σε αντίθεση με τον όρο αλλοδαπός που δηλώνει κάποιο που δεν έχει γεννηθεί στη χώρα μας.
Γενικά η ιθαγένεια δεν συνδέεται άμεσα με την κατοικία έτσι ένα άτομο μπορεί να έχει την ιθαγένεια ενός κράτους χωρίς να είναι κάτοικος του και το αντίθετο ένα κράτος μπορεί να έχει πολίτες που δεν απολαύουν των δικαιωμάτων της ιθαγένειας …
Γενικά οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα του ατόμου καθορίζονται σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους που κατοικεί.
Η γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, αναγνωρίζοντας τη μεγάλη σημασία της ιθαγένειας για τον άνθρωπο διακήρυξε τον Δεκέμβριο του 1948 το δικαίωμα της ιθαγένειας για κάθε άτομο.
Στο άρθρο 15 της «Οικουμενικής διακήρυξης των ανθρώπινων δικαιωμάτων» υπογραμμίζεται ότι κάθε άνθρωπος δικαιούται να έχει ιθαγένεια, ότι δεν πρέπει να στερείται αυθαίρετα την ιθαγένειά του ούτε το δικαίωμα να αλλάξει ιθαγένεια…
Το 1961 η ειδική επιτροπή του ΟΗΕ υπέγραψε ένα σύμφωνο για την ελάττωση της ανιθαγένειας όπου τα συμβαλλόμενα κράτη υποχρεώνονται να χορηγούν (έστω και υπό όρους) την ιθαγένεια σε πρόσωπα που γεννιούνται στο έδαφος τους για να μην μείνουν χωρίς πατρίδα.
Ακόμη στο ίδιο σύμφωνο υπογραμμίζεται ότι τα συμβαλλόμενα κράτη δεν μπορούν να στερήσουν την ιθαγένεια σε άτομα ή ομάδες για φυλετικούς, θρησκευτικούς, εθνικούς ή πολιτικούς λόγους…
Στον Χάρτη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ αναφέρεται ότι «οι ανθρώπινες υπάρξεις πρέπει να απολαύουν των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών χωρίς διακρίσεις».

ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΟΔΙΑΦΥΓΗ

Σπάνιες φωτογραφίες απο τη Θεσσαλονίκη.


επάνω: η Θεσσαλονίκη με το λιμάνι και το λευκό πύργο στο βάθος ... (από τον RHUI)
κάτω: Η οδός Κασσάνδρου στη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ απο καρτ-ποστάλ...

Η συλλογή και υποβολή αποδείξεων θα φέρει το αποτέλεσμα που επιθυμεί το αρμόδιο υπουργείο…



Απόψεις και σχόλια...



Θα πρέπει να υπάρξει επιλογή – εξειδίκευση του είδους των αποδείξεων που θα πρέπει να γίνονται δεκτές και θα πρέπει να υποβάλλονται για να υπάρχει έκπτωση αφορολόγητου.
Οι αποδείξεις που θα πρέπει να συλλέγονται (και βέβαια να εκπίπτουν...) θα πρέπει να αφορούν κυρίως ομάδες ελευθέρων επαγγελματιών και μικρών... καταστημάτων πώλησης προϊόντων και γραφείων παροχής υπηρεσιών...
Κι αυτό γιατί οι ομάδες που αποφεύγουν να εκδίδουν αποδείξεις όπως γιατροί, οδοντίατροι, ελαιοχρωματιστές, υδραυλικοί, ξυλουργοί, πλακατζήδες, ηλεκτρολόγοι κλπ θα συνεχίσουν να μην δίνουν αποδείξεις, αφού ο πελάτης γενικά θα προσπαθεί να πετύχει καλύτερη τιμή (δηλαδή να του κάνει τιμή χωρίς ΦΠΑ) και δεν θα κάνει ούτε συζήτηση για απόδειξη.
Αντίθετα θα προσπαθεί και θα μαζεύει αποδείξεις από καταστήματα που εκδίδουν ούτως ή άλλως αποδείξεις όπως είναι τα πολυκαταστήματα τροφίμων, ηλεκτρονικών, ηλεκτρικών κλπ .
Όλοι γνωρίζουμε το οτι ουδέποτε κατάστημα ηλεκτρικών, ηλεκτρονικών που ανήκει σε αλυσίδα αποφεύγει να εκδώσει απόδειξη αφού η απόδειξη είναι ταυτόχρονα και εγγύηση για το προϊόν.
Κατά την άποψη μου θα πρέπει να γίνει επιλογή για ορισμένες ομάδες αποδείξεων, έτσι θα πρέπει να υποβάλλονται αποδείξεις που θα εκδίδονται από γιατρούς, οδοντιάτρους, υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, ελαιοχρωματιστές, ξυλουργούς, αλουμινάδες, πλακατζήδες, μεμονωμένα γκαράζ και μάνδρες ανταλλακτικών ( εκτός από τις επίσημες αντιπροσωπίες όπου παρέχουν εργασία και ανταλλακτικά - εξάλλου έχουν αποθήκες και ελέγχονται από την μητρική εταιρεία ποσοστά… λόγω leasing - αφού και εδώ η απόδειξη αποτελεί και εγγύηση για το ανταλλακτικό και αντίστοιχη εργασία …).
Συγκεκριμένα θα πρέπει η απαλλαγή να αφορά αποδείξεις κυρίως παροχής υπηρεσιών των συγκεκριμένων ελευθέρων επαγγελματιών, να υπολογίζεται όμως στο διπλάσιο ως απαλλαγή ή κατά 50% αυξημένο ακόμη να επιστρέφεται ή να εκπίπτει ο ΦΠΑ από τον φόρο εισοδήματος … αλλιώς οι συγκεκριμένες ομάδες επαγγελματιών δεν θα δίδουν αποδείξεις αφού ο πελάτης θα θέλει να επωφελείται άμεσα τον ΦΠΑ και δεν θα (τολμά) να τη ζητάει επιβαρυνόμενος με ΦΠΑ ειδικά οταν δεν έχει επιστροφή φόρου ή δεν υποβάλλει φορολογική δήλωση καθόλου...
Η νοοτροπία επίσης ότι θα συγκεντρώσω αποδείξεις από αυτές που μου δίνουν έτσι κι αλλιώς … ιδίως από πολυκαταστήματα αλυσίδες (τροφίμων, ηλεκτρικών , ηλεκτρονικών κλπ…) δεν θα συμβάλλει στη σύλληψη των φοροφυγάδων...
1. Θα πρέπει να ενθαρρυνθεί και να δοθούν κίνητρα (εκπτώσεις, δώρα κλπ και… χωρίς ΣΥΝΔΡΟΜΗ το λόγο έχουν κυρίως οι τράπεζες αλλά και το κράτος ) η χρήση κάρτας αφού πάντοτε όταν αγοράζουμε με κάρτα εκδίδεται απόδειξη...
2. Τα οπωροκηπευτικά θα πρέπει να διακινούνται μέσω δημοπρατηρίων ή θα πρέπει να φέρουν ειδική αυτοκόλλητη σήμανση (κωδικό) στα κασόνια και θα πρέπει να συνοδεύεται με αυτοκόλλητη απόδειξη από ταμιακή του αγρότη - παραγωγού ο οποίος θα έχει επιστροφή ΦΠΑ και εκπτώσεις στη φορολογία και μεγάλες απαλλαγές που θα βασίζονται στις "αποδείξεις – σημάνσεις" . Επίσης θα υπάρχει η δυνατότητα και ποιοτικού ελέγχου των προϊόντων για φάρμακα κλπ.
Είναι σε όλους είναι γνωστό ότι οι αγρότες φτωχαίνουν και οι μεσάζοντες πλουταίνουν…
3. Ιδιαίτερη βαρύτητα θα πρέπει να δοθεί στις πωλήσεις επίπλων όπου οι αποδείξεις δεν αποτελούν και εγγύηση για τα προϊόντα… συνήθως κόβονται αποδείξεις όμως πολύ μικρότερες από το πραγματικό τίμημα αφού και το ποσό που γλιτώνει ο πελάτης μη καταβάλλοντας ΦΠΑ είναι σημαντικό…
4. Επίσης θα πρέπει να γίνεται έλεγχος προϊόντων που εισάγονται και δε πληρώνουν με διαφόρους τρόπους δασμούς & φόρους αντίστοιχους με τις εισαγόμενες ποσότητες ιδίως από Τουρκία… και από τα λιμάνια!
5. Στοιχεία αυτών που πηγαίνουν στα καζίνα μπορούν να έχουν οι αρμόδιες υπηρεσίες…

6. Σε ορισμένες περιπτώσεις ο ΦΠΑ (ΠΟΥ ΘΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΙ ΣΤΙΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΦΑΣΕΙΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΕΝΟΣ ΠΡΟΊΟΝΤΟΣ...) να εισπράττεται στη πηγή… με υποχρέωση να τον αποδίδει ο εισαγωγέας, αντιπρόσωπος, χονδρέμπορος κλπ (με αντίστοιχες απαλλαγές και ελαφρύνσεις βέβαια… πάντα θα πρέπει να υπάρχουν κίνητρα...).